Η αγωνία των πλειστηριασμών για χιλιάδες δανειολήπτες επιστρέφει τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Τα funds στα οποία έχουν πλέον περάσει τα χαρτοφυλάκια των συστημικών τραπεζών αναμένεται να βγάλουν στο σφυρί για το τρέχον έτος περί τα 140.000 ακίνητα!
Τα νοικοκυριά φαίνεται ότι αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στις δανειακές και φορολογικές τους υποχρεώσεις και λόγω των λογαριασμών ρεύματος, αφού τα τιμολόγια που έφτασαν στα χέρια τους το προηγούμενο διάστημα ήταν διπλάσια και τριπλάσια των περσινών. Έχοντας λοιπόν ως προτεραιότητα την εξόφληση αυτών των λογαριασμών, υπό τον φόβο διακοπής του ηλεκτρικού, άφησαν απλήρωτες δόσεις για φόρους και δάνεια, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να χάνονται ακόμα και οι ρυθμίσεις που είχαν γίνει για αυτά.
Έτσι, σχεδόν ένα στα τρία δάνεια τα οποία είχαν ρυθμιστεί τους τελευταίους 12 μήνες έχει κοκκινίσει εκ νέου, ωστόσο οι τράπεζες και τα funds αρνούνται να προχωρήσουν σε νέες ρυθμίσεις.
Αυτό σημαίνει πως, από τα δάνεια των 100 δισ. ευρώ, τα 30 δισ. έχουν μετατραπεί σε μη εξυπηρετούμενα. Οι τράπεζες, σύμφωνα με υπολογισμούς τους, εκτιμούν ότι η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των δανειοληπτών κατά 20% θα έχει ως αποτέλεσμα τα κόκκινα δάνεια να φτάσουν τα 400 – 600 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία:
● Το 32% των στεγαστικών δανείων που είχαν ρυθμιστεί έγινε ξανά κόκκινο κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2022.
● Το 37% των καταναλωτικών δανείων είναι πλέον μη εξυπηρετούμενα.
● Το 35% των επιχειρηματικών δανείων απώλεσαν τις ρυθμίσεις και παρουσιάζονται πάλι ως κόκκινα.
Τα «κόκκινα» δάνεια που εμφανίστηκαν το δεύτερο τρίμηνο του 2022 είχαν ρυθμιστεί το αντίστοιχο τρίμηνο του 2021, ενώ εκείνα που έγιναν πάλι κόκκινα στα τέλη του 2021 είχαν ρυθμιστεί στα τέλη του 2020.
Πάλι στην «ουρά» για ρύθμιση
Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιοποιημένα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (ΕΒΑ), κατά το πρώτο τρίμηνο του 2022, για τις ελληνικές συστημικές τράπεζες, διαπιστώνεται αύξηση των ποσοστών κόκκινων δανείων τον Μάρτιο σε σχέση με τον Δεκέμβριο:
● στον πρωτογενή τομέα (αγροτική παραγωγή, δασοκομεία, αλιεία) στο 16,2% από 15%,
● στις επιχειρήσεις του χρηματοοικονομικού και ασφαλιστικού τομέα στο 7,8% από 3,2%,
● στις υπηρεσίες (διοικητική και τεχνική υποστήριξη) στο 17,2% από 17%,
● στις επιχειρήσεις real estate στο 12,6% από 11,5%
● και στις κατασκευαστικές εταιρείες στο 19,6% από 19,2%.
Σήμερα βρίσκονται στην «ουρά» πάνω από 55.000 αιτήσεις για ρύθμιση συνολικών οφειλών 24,5 δισ. ευρώ, μέγεθος που πάλι είναι αρκετά χαμηλότερο από τα κόκκινα δάνεια που έχουν τιτλοποιηθεί και πουληθεί συνολικά (άνω των 100 δισ. ευρώ). Σε οριστικό στάδιο βρίσκονται 6.500 αιτήσεις (3,3 δισ. ευρώ), ενώ το επόμενο διάστημα αναμένεται να ρυθμιστούν οφειλές 1,5 δισ. ευρώ.
5.000 πλειστηριασμοί μηνιαίως
Σημειώνεται ότι για τους μήνες Μάιο, Ιούνιο και Ιούλιο είχαν προγραμματιστεί περίπου 5.000 πλειστηριασμοί μηνιαίως, το ένα τρίτο των οποίων αφορούσε κατοικίες. Τα υπόλοιπα ενέχυρα που εκπλειστηριάζονται αφορούσαν είτε εμπορικά είτε βιομηχανικά ακίνητα, οικόπεδα, αγροτεμάχια, αποθήκες κ.ά.
Οι δανειολήπτες, από τη στιγμή που θα τους κοινοποιηθεί το πρόγραμμα πλειστηριασμού, έχουν στη διάθεσή τους 45 ημέρες προκειμένου να προχωρήσουν σε αίτηση ανακοπής από τον πλειστηριασμό και 15 πλήρεις ημέρες πριν από τον πλειστηριασμό για να κάνουν ανακοπή και να δοθεί η τιμή του πλειστηριασμού.
Όπως προβλέπει ο νέος κώδικας, «αν δεν παρουσιαστούν πλειοδότες ή δεν υποβληθούν προσφορές, η κατακύρωση θα γίνεται σε αυτόν που επισπεύδει τον πλειστηριασμό, δηλαδή την τράπεζα ή την εταιρεία διαχείρισης, εφόσον το ζητήσει και έχει υποβάλει σχετική αίτηση. Αν δεν υποβληθεί αίτηση, ο πλειστηριασμός επαναλαμβάνεται με την ίδια τιμή πρώτης προσφοράς μέσα σε 40 ημέρες και, αν και ο δεύτερος πλειστηριασμός αποβεί άγονος, διεξάγεται νέος, εντός 30 ημερών, με τιμή πρώτης προσφοράς ίση με το 80% της αρχικής τιμής.
Σε περίπτωση που και ο τρίτος πλειστηριασμός αποβεί επίσης άγονος, η διαδικασία της ρευστοποίησης επαναλαμβάνεται εντός 30 ημερών, με τιμή πρώτης προσφοράς ίση προς το 65% της τιμής που είχε οριστεί αρχικά και, αν και αυτός αποβεί άκαρπος, το αρμόδιο δικαστήριο μπορεί να διατάξει να γίνει αργότερα νέος πλειστηριασμός με την ίδια ή ακόμη και κατώτερη του 65% της τιμής της πρώτης προσφοράς.
Ανά γεωγραφική περιοχή
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, με βάση την ανάρτηση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών στην ιστοσελίδα eauction του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετών Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου έχουν αναρτηθεί 9.391 πλειστηριασμοί προκειμένου να διεξαχθούν έως το τέλος του έτους, εκ των οποίων οι 4.163 αφορούν κατοικίες.
Τα στοιχεία δεν «αποκαλύπτουν» αν πρόκειται για πρώτες ή δευτερεύουσες κατοικίες, ωστόσο δικηγόροι που ασχολούνται με το θέμα των κόκκινων δανείων θεωρούν βέβαιο ότι η λίστα περιλαμβάνει και πρώτες κατοικίες. Συγκεκριμένα, οι πλειστηριασμοί που έχουν αναρτηθεί αφορούν τις εξής γεωγραφικές περιοχές της χώρας:
● 3.032 πλειστηριασμοί στην Αττική.
● 1.713 στην Κεντρική Μακεδονία.
● 940 στη Θεσσαλία.
● 832 στην Πελοπόννησο.
● 520 στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.
● 469 στη Στερεά Ελλάδα.
● 433 στην Ήπειρο.
● 400 στη Δυτική Μακεδονία.
● 378 Δυτική Ελλάδα.
● 229 στην Κρήτη.
● 183 στο Ιόνιο.
● 124 στο Βόρειο Αιγαίο.
● 88 στο Νότιο Αιγαίο.
Πτώχευση η μόνη προστασία
Σημειώνεται πως η μόνη προστασία πρώτης κατοικίας προσφέρεται αποκλειστικά προς όσους ευάλωτους δανειολήπτες έχουν δηλώσει πρόθεση πτώχευσης, με την προστασία να διαρκεί έως τη δημιουργία του νέου Ιδιωτικού Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, κάτι που έχει τοποθετηθεί για την άνοιξη του 2023.
Αξίζει να σημειωθεί όμως ότι η διαδικασία που προβλέπεται για τους ευάλωτους οφειλέτες στο τέλος οδηγεί στην απώλεια της κυριότητας της κατοικίας τους, που τους μετατρέπει από ιδιοκτήτες σε ενοικιαστές.
Υπενθυμίζεται πως ο φορέας θα αποκτά την πρώτη κατοικία όσων δανειοληπτών ενταχθούν στο πλαίσιο της πτώχευσης, δίνοντάς τους όμως το δικαίωμα να παραμείνουν σε αυτά καταβάλλοντας ένα μηνιαίο μίσθωμα και διατηρώντας τη δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου έπειτα από 12 χρόνια με βάση τις εμπορικές τιμές εκείνης της εποχής, ωστόσο δεν θα υπολογίζονται ούτε τα ενοίκια αλλά ούτε και οι δόσεις του δανείου που έχουν καταβληθεί μέχρι την ένταξη στον Πτωχευτικό. Πάντως, τα ευάλωτα νοικοκυριά θα λαμβάνουν και επίδομα στέγασης για να πληρώνουν το ενοίκιο.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται επιδότηση των ευάλωτων νοικοκυριών από το κράτος, που θα αρχίζει από τα 70 ευρώ και θα φτάνει έως τα 210 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με την οικογενειακή και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.
Κριτήρια ευαλωτότητας
Για να θεωρηθεί κάποιος ευάλωτος θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια:
● Ο άγαμος θα πρέπει να έχει ετήσιο εισόδημα έως 7.000 ευρώ και η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας να μην υπερβαίνει τα 120.000 ευρώ.
● Για ζευγάρι το εισόδημα δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 10.500 ευρώ και η αξία της κατοικίας τα 135.000 ευρώ.
● Για τριμελή οικογένεια το εισόδημα αυξάνεται στα 14.000 ευρώ και η αξία κατοικίας τα 150.000 ευρώ και
● Για τετραμελή οικογένεια στα 17.500 ευρώ και 165.000 ευρώ αξία κατοικίας.
Μια διέξοδος για τους δανειολήπτες είναι η ένταξή τους στο πλαίσιο για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας. Οι οφειλέτες μπορούν να διευθετήσουν εξωδικαστικά σε έως 240 δόσεις όλες τις οφειλές τους προς το Δημόσιο, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, ενώ για τις τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων η διευθέτησή τους μπορεί να γίνει σε έως 420 δόσεις.
Στα «ψιλά» γράμματα της ρύθμισης το «πάνω χέρι» έχουν οι τράπεζες, καθώς δεν είναι δεσμευμένες στην αποδοχή οποιασδήποτε πρότασης για τη συνολική διευθέτηση χρεών. Αυτό έχει αποτέλεσμα ένας οφειλέτης που χρωστάει στο Δημόσιο και στις τράπεζες να κινδυνεύει με πλειστηριασμούς και κατασχέσεις, αφού η πιστώτρια τράπεζα δεν είναι υποχρεωμένη να συναινέσει στην προτεινόμενη ρύθμιση.
Σημειώνεται πως βασική προϋπόθεση για την ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό είναι να υπάρχουν οφειλές σε τουλάχιστον δύο πιστωτές, με το συνολικό οφειλόμενο ποσό να ξεπερνά τα 10.000 ευρώ.
Από τη στιγμή που ένας οφειλέτης υποβάλει αίτηση για τη συνολική ρύθμιση των χρεών του ξεκινά η αναστολή των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως διαταγές πληρωμής, κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, καθώς και δεσμεύσεις και πλειστηριασμοί στην κινητή και την ακίνητη περιουσία του οφειλέτη, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης κατοικίας, καθώς και της επαγγελματικής στέγης.
Από τη ρύθμιση όμως εξαιρείται η προστασία πρώτης κατοικίας για τους επαγγελματίες που την υποθήκευσαν για την επιχείρησή τους και τώρα, με την εφαρμογή του νέου Πτωχευτικού, υπάρχει πιθανότητα να την απολέσουν.
Ωστόσο, όπως λένε οφειλέτες, προκειμένου να σταματήσουν διαδικασίες εκποίησης των ακινήτων τους, η Δικαιοσύνη λέει ότι οι εταιρείες διαχείρισης δεν έχουν το δικαίωμα (την ενεργητική νομιμοποίηση, στη νομική γλώσσα) να βγάζουν στο σφυρί ακίνητα οφειλετών για λογαριασμό funds που βρίσκονται εκτός Ελλάδας, παρά μόνο αν μεταβιβαστούν στις ίδιες τις εταιρείες διαχείρισης τα κόκκινα δάνεια που έχουν τιτλοποιηθεί.
Η πρώτη σχετική δικαστική εξέλιξη αφορά μία απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών (με αριθμό 1858/2022), με την οποία διατάχθηκε η προσωρινή αναστολή διαδικασίας πλειστηριασμού διώροφης οικοδομής στη Σαρωνίδα μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της έφεσης του δανειολήπτη, επειδή πιθανολογήθηκε βάσιμα ότι θα γίνει δεκτός τουλάχιστον ένας από τους λόγους που προβάλλονται στην έφεση, δηλαδή αυτός που αφορά την ενεργητική νομιμοποίηση της εταιρείας διαχείρισης δανείων.
Πηγή:topontiki.gr
About the Author
