“Η Σοφία των Λύκων” της Ράντινγκερ Έλι

της Κατερίνας Καλογήρου

Η Σοφία των Λύκων, Ράντινγκερ Έλι, εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Πάυλου Αλεξάνδρα, 2019.

Περίληψη Οπισθόφυλλου

Να αγαπάς την οικογένειά σου, να φροντίζεις αυτούς για τους οποίους φέρεις ευθύνη, να μην παραιτείσαι ποτέ και να μη σταματάς ποτέ να παίζεις – αυτοί είναι οι σοφοί κανόνες των λύκων.

Οι λύκοι φροντίζουν ιδιαίτερα τα γέρικα και τραυματισμένα μέλη της αγέλης, ανατρέφουν τα μικρά τους με αγάπη και μπορούν να ξεχάσουν τα πάντα πάνω στο παιχνίδι. Σκέφτονται, ονειρεύονται, κάνουν σχέδια, επικοινωνούν έξυπνα μεταξύ τους και μοιάζουν με τους ανθρώπους περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο ζώο.
Η Έλι Ράντινγκερ, έχοντας μελετήσει επί χρόνια τους λύκους, αφηγείται συναρπαστικές ιστορίες που αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση, καθώς φέρνουν στο φως αξίες όπως η έννοια της οικογένειας, η εμπιστοσύνη, η υπομονή, οι αρχηγικές ικανότητες, η αντιμετώπιση της αποτυχίας ή του θανάτου. Καταγράφει καταπληκτικά και άγνωστα μέχρι σήμερα στοιχεία για τη ζωή των λύκων και καταδεικνύει κάτι μοναδικό: ότι οι λύκοι θα μπορούσαν να είναι η καλύτερη μορφή του ανθρώπινου είδους

Βιβλιογνώμη

Η κοκκινοσκουφίτσα, τα τρία γουρουνάκια, και τα επτά κατσικάκια, δεινοπάθησαν από τον κακό τον λύκο και μας γαλούχησαν επί σειρά γενεών καλέ μου αναγνώστη, μαθαίνοντάς μας πως ο λύκος είναι πιο κακός και βλαβερός από οποιονδήποτε άλλο θηρευτή. Κι όμως, τα πράγματα είναι πάρα πολύ διαφορετικά, όπως θα δει κανείς στο βιβλίο της Ράντινγκερ «Η σοφία των λύκων». Ξέχνα ό,τι ήξερες για τα άγρια τετράποδα, από τα κυρίαρχα αρσενικά τύπου alpha male (ναι, έτσι το λέμε στο χωριό μου, για να μην ξεχνιόμαστε) μέχρι και τα αλυχτίσματα σε ολόγιομα φεγγάρια, και έλα μαζί μου να σε συστήσω σε αυτό το καταπληκτικό σύγγραμμα.

Η Ράντινγκερ η Έλι, ήταν κάποτε δικηγόρος. Αφότου παραδέχτηκε πως δεν ήταν προορισμένη γι αυτό το επάγγελμα, μάζεψε τα μπογαλάκια της και αποφάσισε να πάει μια βόλτα στην Ιντιάνα όπου υπάρχει ένα καταφύγιο λύκων, και να γνωρίσει τα απίθανα αυτά ζώα από κοντά. Στις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου της, μας περιγράφει την πρώτη συνάντησή της με τους λύκους, και το καλωσόρισμα της από μέρους των άγριων μπούμπιδων. Αν μοιάζουμε έστω και λίγο, καλέ μου αναγνώστη, θα διαβάσεις αυτή την περιγραφή με κομμένη την ανάσα σου. Προσωπικά δεν φοβόμουν ποτέ τους λύκους, ούτε μοιράστηκα την γενικότερη απέχθεια του σύγχρονου πολιτισμού εναντίον τους, και πάντοτε ήθελα να κάνω αγκαλίτσα σε αυτά τα ζώα, αλλά εντάξει, το παραδέχομαι πως δεν στέκω ιδιαίτερα στα καλά μου όταν οι συζητήσεις περιστρέφονται γύρω από τα ζώα, αλλά μπορείς να με εμπιστευτείς για την άποψή μου γι αυτό το βιβλίο.

Η Έλι χωρίζει το βιβλίο της σε κεφάλαια που καταπιάνονται με διάφορες πτυχές από τη ζωή των λύκων, όπως την διαμόρφωση των αγελών, την αρχηγία αυτών, το μεγάλωμα των οικογενειών, το κυνήγι τροφής, τη συνεργασία με τα υπόλοιπα ζώα, και γενικά τη φιλοσοφία που διέπει την ύπαρξή τους, όπως την συμπέρανε η ίδια μετά από 25 χρόνια έρευνας, αλλά και άλλοι μελετητές που απέκτησαν την ίδια τριβή με το θέμα. Ανάμεσα από αυτά τα κεφάλαια υπάρχουν όμορφες φωτογραφίες με λύκους, λύκαινες, και λυκάκια, καθώς επίσης, κάθε ένα ξεκινά με ένα όμορφο απόφθεγμα που σχετίζεται με όσα θα διαβάσεις στη συνέχεια.

Διαβάζοντας τις γραμμές του βιβλίου, διαπιστώνει κανείς την άγνοια που έχει γύρω από το θέμα των λύκων, και προσωπικά δεν μπόρεσα να αναρωτηθώ που αλλού μπορεί να επεκτείνεται αυτή η άγνοια. Κουβαλάμε για χρόνια πληροφορίες που ήρθαν από άλλους, τις θεωρήσαμε θέσφατες, και δεν αναλύσαμε ποτέ την προέλευση αλλά και την εγκυρότητά τους. Ο κακός ο λύκος, και ο κακός ο λύκος! Καμία σχέση όμως. Πρόκειται για ένα μαγικό πλάσμα που αγαπήθηκε από όλες σχεδόν τις φυλές και τους πολιτισμούς που πάτησαν το πόδι τους σε αυτή την κινούμενη γαλαζωπή σφαίρα που κατοικούμε, και μάλιστα επειδή οι παλιοί (οι πολλοί παλιοί όχι οι πρόσφατοι εκσυγχρονισμένοι παλιοί) ήξεραν, έβλεπαν και πάμπολλες ομοιότητες ανάμεσα σε εμάς και στους λύκους. Μη με παρεξηγείς, καλέ μου αναγνώστη, δεν προσπαθώ να σε πείσω πως ο επόμενος λύκος που θα δεις (σε αυτό το σημείο το κεφάλι που πετάει πυροτεχνήματα στη σκέψη να συναντήσω λύκο), θα είναι έτοιμος για αγκαλίτσες και φιλάκια, θα τον πάρεις σπίτι σαν άλλο αδέσποτο, και θα το ονομάσεις Αζόρ. Κάθε άλλο. Συνεχίζει να είναι ένα άγριο ζώο, το οποίο κάνει τη δουλειά του, που περιλαμβάνει να σκοτώσει άλλα ζώα ώστε να τραφεί και να θρέψει τα κουτάβια του, όμως έχει μία τρομερά αναπτυγμένη κοινωνία, με τόσο ισχυρούς δεσμούς, που θα σου πέσουν τα αυτιά αν διαβάσεις για αυτήν.

Οι κοινές αλλά λανθασμένες αντιλήψεις για τους λύκους απομυθοποιούνται σε διάφορα σημεία του βιβλίου, και η συγγραφέας μας εξηγεί κάποιους λόγους που βοήθησαν στην καθιέρωσή τους. Γενικά δεν έχει σκοπό να σε κάνει να αγαπήσεις τους λύκους, αν και μεταξύ μας είναι παντελώς αξιολάτρευτοι και θέλω να κάνω βαρελάκια στα χιόνια μαζί τους, αλλά να τους καταλάβεις. Διότι όπως διατείνεται μέσα από την κατανόηση μπορεί να απαλλαχθεί κανείς από τον φόβο, και που ξέρεις, να αγαπήσει! Οι συμπεριφορές που περιγράφει, θα μπορούσαν να αποτελέσουν μοτίβα μίμησης για τη δική μας ζωή και καθημερινότητα, μιας και οι λύκοι, είναι όντως σοφοί!