Concerns intensify over prolonged price hikes and the looming risk of stagflation. Credit: GreekReporter
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα σημείωσε απότομη επιτάχυνση τον Απρίλιο του 2026, με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) να δείχνουν ότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) κινείται στο εύρος 4,9% έως 5%, σημαντικά αυξημένος από 3,9% τον Μάρτιο. Το οικονομικό σοκ στον ενεργειακό τομέα εντείνει τις ανησυχίες για παρατεταμένες αυξήσεις τιμών και τον επικείμενο κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού.
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθωρισμός συνεχίζει την ανοδική του πορεία σε μια εποχή που η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών έχει ήδη διαβρωθεί σοβαρά από τις συνεχείς αυξήσεις τιμών σε τρόφιμα, καύσιμα, ενέργεια και υπηρεσίες.
Μέχρι τα τέλη Απριλίου, ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού της Ελλάδας είχε ανέλθει στο 4,6%, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που είναι 3%. Αυτή η απόκλιση τοποθετεί την Ελλάδα μεταξύ των οικονομιών που αντιμετωπίζουν τις υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη, όπως σημειώνει η Eurostat. Οι σημαντικότερες αυξήσεις τιμών επικεντρώνονται στα καύσιμα και την ενέργεια, στα βασικά είδη διατροφής, στα ενοίκια κατοικιών και στις βασικές υπηρεσίες. Αυτά τα δεδομένα ενισχύουν τους φόβους ότι η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο «στασιμοπληθωρισμού» – έναν καταστροφικό συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού και επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης.
Η αύξηση του πληθωρισμού στην Ελλάδα ασκεί πιέσεις στην κατανάλωση και το εισόδημα
Η ιδιωτική κατανάλωση, ένας βασικός μοχλός της ελληνικής οικονομίας, δείχνει σημάδια κόπωσης. Οι συνεχείς αυξήσεις των τιμών συμπιέζουν το διαθέσιμο εισόδημα, οδηγώντας σε μια μετατόπιση της καταναλωτικής ζήτησης προς πιο προσιτά προϊόντα και σε μείωση των μη απαραίτητων δαπανών.
Για να καταδειχθεί η πίεση στο κόστος ζωής, τα στοιχεία για την περίοδο 2020-2026 δείχνουν ότι ο δείκτης για τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά έχει αυξηθεί κατά περίπου 30%. Κατά συνέπεια, ένα καλάθι με είδη παντοπωλείου που κόστιζε 20 ευρώ (23,50 δολάρια) το 2020 κοστίζει τώρα περίπου 26 ευρώ (30,50 δολάρια). Επιπλέον, το αυξανόμενο κόστος ενέργειας και οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή – συγκεκριμένα η σύγκρουση που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου – πυροδοτούν ένα νέο κύμα αυξήσεων στις τιμές των μεταφορών και των καυσίμων.
Οι τιμές της ενέργειας και των λιπασμάτων έχουν εκτοξευθεί σε πολυετή υψηλά μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν. «Ο πόλεμος πλήττει την παγκόσμια οικονομία σε διαδοχικά κύματα: πρώτα μέσω υψηλότερων τιμών ενέργειας, στη συνέχεια μέσω των τιμών των τροφίμων και τέλος μέσω ευρύτερου πληθωρισμού», δήλωσε ο Indermit Gill, επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Ο δείκτης τιμών ενέργειας της Παγκόσμιας Τράπεζας προβλέπεται να αυξηθεί κατά 24% φέτος. Εν τω μεταξύ, η μέση τιμή του αργού πετρελαίου Brent εκτιμάται πλέον στα 86 δολάρια ανά βαρέλι για το 2026, μια απότομη ανοδική αναθεώρηση από την εκτίμηση των 60 δολαρίων που είχε προβλεφθεί τον Ιανουάριο.
Ανησυχίες για την ανάπτυξη και δημοσιονομικοί περιορισμοί
Αυτή η πληθωριστική άνοδος συμπίπτει με την υποβάθμιση των προοπτικών ανάπτυξης. Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής των Ελλήνων έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη του 2026, προειδοποιώντας ότι η ανανεωμένη ενεργειακή κρίση και το υψηλό κόστος δανεισμού θα μπορούσαν να καταπνίξουν τις επενδύσεις και την κατανάλωση. Ταυτόχρονα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναμένει ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα είναι υψηλότερος το 2026 από ό,τι το 2025, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της αύξησης του ΑΕΠ.
Σε απάντηση, η κυβέρνηση φέρεται να εξετάζει ένα νέο πακέτο στήριξης ύψους περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ (235,5 εκατομμύρια δολάρια), το οποίο θα επικεντρώνεται κυρίως στο κόστος καυσίμων και ενέργειας. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια ελιγμών παραμένουν περιορισμένα λόγω των υψηλών επιτοκίων και της απαίτησης διατήρησης σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων.
Ενώ η ΕΛΣΤΑΤ θα δημοσιεύσει τα επίσημα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Απριλίου τις επόμενες ημέρες, όλοι οι δείκτες υποδηλώνουν ότι η «κρίση του κόστους ζωής» παραμένει η σημαντικότερη οικονομική και κοινωνική πρόκληση για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Πηγή:greekreporter.com
