Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε χθες (28/02) κατά τη διάρκεια της επίθεσης που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν – Ποιες ήταν οι σημαντικότερες στιγμές της ζωής του
Νεκρός είναι εδώ και λίγες ώρες ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπως επιβεβαίωσαν και τα ιρανικά Μέσα ενημέρωσης, ως αποτέλεσμα της σφοδρής επίθεσης που εξαπέλυσαν χθες (28/02) το πρωί οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν. Ουσιαστικά, ο θάνατος του Αλί Χαμενεΐ -σε ηλικία 86 ετών- σήμανε το τέλος μιας εποχής για την Ισλαμική Δημοκρατία, αφήνοντας το Ιράν βαθιά μεταμορφωμένο, αλλά και βαθιά διχασμένο. Από το 1989, όταν διαδέχθηκε τον Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, ο Χαμενεΐ ανέλαβε να μετατρέψει το επαναστατικό όραμα του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε ένα σταθερό, συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας.
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κατέληξε να βασιλεύει πολύ περισσότερο στο Ιράν και από τον Χομεϊνί, αναφέρει χαρακτηριστικά το Associated Press σε αφιέρωμά του. Διεύρυνε σημαντικά την σιιτική κληρική τάξη και έχτισε την παραστρατιωτική Επαναστατική Φρουρά στο πιο σημαντικό σώμα που στήριζε την κυριαρχία του. Η Φρουρά έγινε ένα στρατιωτικό και επιχειρηματικό κολοσσό, η πιο επίλεκτη δύναμη της χώρας και επικεφαλής του οπλοστασίου βαλλιστικών πυραύλων της, με έλεγχο σε όλους τους οικονομικούς τομείς του Ιράν.
Ιράν: Πώς οδηγηθήκαμε στις διαδηλώσεις κατά του Χαμενεΐ
Αλλά οι πιέσεις έγιναν πιο δύσκολο να συγκρατηθούν. Η πολιτική καταστολή και η παραπαίουσα οικονομία τροφοδότησαν διαδοχικά μεγαλύτερα κύματα μαζικών διαμαρτυριών. Η οργή για τον θάνατο της Mahsa Amini το 2022, επειδή δεν φορούσε σωστά την υποχρεωτική μαντίλα της, κλιμακώθηκε σε διαδηλώσεις κατά των κοινωνικών περιορισμών. Στις αρχές Ιανουαρίου του 2026, εκατοντάδες χιλιάδες διαδήλωσαν σε πόλεις σε όλη τη χώρα, πολλοί φωνάζοντας «Θάνατος στον Χαμενεΐ».
Ο Χαμενεΐ απάντησε με την πιο αιματηρή καταστολή που έχει παρατηρηθεί εδώ και σχεδόν 50 χρόνια κληρικής διακυβέρνησης, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον πλήθους, σκοτώνοντας χιλιάδες.
Ταυτόχρονα, οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή που πυροδοτήθηκαν από την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, έθεσαν σε κίνηση την κατάρρευση του περιφερειακού «Άξονα Αντίστασης» που είχε χτίσει ο Χαμενεΐ. Το Ισραήλ και το Ιράν επιτέθηκαν το ένα στο άλλο άμεσα για πρώτη φορά το 2024. Το Ισραήλ χτύπησε ξανά το Ιράν τον Ιούνιο του 2025, καθώς αυτό και οι Ηνωμένες Πολιτείες στόχευσαν το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας και σκότωσαν κορυφαίους στρατιωτικούς αξιωματικούς και πυρηνικούς επιστήμονες. Το Ιράν ανταπέδωσε στέλνοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Ισραήλ.
Η ζωή του Χαμενεΐ
Ο Αλί Χαμενεΐ γεννήθηκε σε μια θρησκευόμενη οικογένεια στη βορειοανατολική ιερή πόλη Μασάντ, ένα φυτώριο επαναστατικού ζήλου κατά τη διάρκεια του αγώνα ενάντια στον συμμαχικό με τη Δύση σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί.
Όπως πολλοί άλλοι Ιρανοί ηγέτες, σπούδασε υπό τον Χομεϊνί στο θεολογικό σεμινάριο στην ιερή πόλη Κομ, νότια της Τεχεράνης, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, πριν από την εξορία του Χομεϊνί στο Ιράκ και τη Γαλλία.
Ο Χαμενεΐ εντάχθηκε στο κίνημα κατά του Σάχη, αντιμετωπίζοντας ποινή φυλάκισης και απόκρυψης. Όταν ο Χομεϊνί επέστρεψε θριαμβευτικά στο Ιράν τον Φεβρουάριο του 1979 και ανακήρυξε την Ισλαμική Δημοκρατία, ο Χαμενεΐ διορίστηκε στο μυστικό Επαναστατικό Συμβούλιο. Το 1981, εξελέγη τρίτος πρόεδρος του Ιράν. Την ίδια χρονιά, ένας βομβαρδισμός από αντιπάλους τον άφησε παράλυτο με το ένα χέρι.
Με τα χοντρά, βαριά γυαλιά του, ο Χαμενεΐ δεν διέθετε το ατσάλινο βλέμμα και την πύρινη αύρα του Χομεϊνί, του πατέρα της Ισλαμικής Επανάστασης. Δεν είχε καμία σχέση με τις θρησκευτικές σπουδές του Χομεϊνί, κατέχοντας τη σχετικά χαμηλή θέση του «χοτζατολισλάμ» στην ιεραρχία των σιιτών κλήρων.
Αφού ονομάστηκε ανώτατος ηγέτης μετά τον θάνατο του Χομεϊνί, ανέβηκε εν μία νυκτί στο επίπεδο του μεγάλου αγιατολάχ, στην κορυφή της ιεραρχίας, και για χρόνια έπρεπε να αντιμετωπίσει τον σκεπτικισμό σχετικά με τα διαπιστευτήριά του.
“Είμαι ένα άτομο με πολλά ελαττώματα και αδυναμίες”
Ο Χαμενεΐ αναγνώρισε τις αμφιβολίες με ταπεινότητα. «Είμαι ένα άτομο με πολλά ελαττώματα και αδυναμίες και πραγματικά ένας δευτερεύων θεολόγος», είπε στην πρώτη του ομιλία στη νέα του θέση. Παρά την έλλειψη χαρισματικότητας, ο Χαμενεΐ σταθεροποίησε το Ιράν μετά τον πόλεμο της δεκαετίας του 1980 με το Ιράκ και κυβέρνησε για πάνω από τρεις δεκαετίες – πολύ περισσότερο από τον Χομεϊνί.
Ο Χαμενεΐ δημιούργησε μια συνεχώς αυξανόμενη γραφειοκρατία σιιτών κληρικών και κυβερνητικών υπηρεσιών, η οποία θόλωνε τις αρμοδιότητες και τον άφηνε ως τον απόλυτο κριτή. Καθώς το Ιράν αμφισβητούσε το ενδεχόμενο να διατηρήσει τους Φρουρούς της Επανάστασης μετά τον πόλεμο με το Ιράκ, ο Χαμενεΐ έσπευσε να το σώσει και επέτρεψε στην παραστρατιωτική δύναμη να αποκτήσει ισχυρό έλεγχο στην οικονομία του Ιράν. Χρησιμοποίησε επίσης ένα σύστημα διορισμένων για να υπονομεύσει την πολιτική κυβέρνηση που εκλέχθηκε από τον λαό του.
Το κάλεσμα Τραμπ στους πολίτες του Ιράν
Η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, μια ομάδα που αποτελείται κυρίως από σκληροπυρηνικούς κληρικούς, θα επιλέξει τον αντικαταστάτη του Χαμενεΐ. Ωστόσο, δεν υπάρχει σαφής διάδοχος. Καθώς εξαπέλυσε τους βομβαρδισμούς τον Φεβρουάριο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς να «αναλάβουν την κυβέρνησή τους. Θα είναι δική σας. Αυτή θα είναι πιθανώς η μόνη σας ευκαιρία για γενιές». Το τι θα συμβεί στη συνέχεια μπορεί να εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από οργανισμούς όπως οι Φρουροί της Επανάστασης, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα δείξει την προθυμία τους να χρησιμοποιήσουν συντριπτική βία για να διατηρήσουν την εξουσία, ακόμη και όταν πολλά από τα 90 εκατομμύρια του Ιράν απογοητεύονται.
Πηγή:parapolitika.gr
About the Author
