Οκτώ μαγαζιά που ο χρόνος δεν άγγιξε και τα οποία συνεχίζουν να κάνουν αυτό που ξέρουν καλύτερα: να σερβίρουν απλά, νόστιμα πιάτα, γεμάτα ζεστασιά

Μαρίνα Πετρίδου

Ζωοδόχος Πηγή: Στα Καμίνια από την Κατοχή

Ογδόντα τρεις χειμώνες κουβαλά αυτή η ταβέρνα, που γεννήθηκε μέσα στην Κατοχή, ξαναστήθηκε το 1944 μέσα στα χαλάσματα και συνέχισε χωρίς ποτέ να αλλάξει χαρακτήρα. Τότε ήταν κάτι ανάμεσα σε ταβέρνα και μπακάλικο, πουλούσε κάρβουνα, βασικά τρόφιμα και ρετσίνα. Σήμερα είναι καθαρά οινομαγειρείο, με λίγα τραπέζια και πολλά μαγειρευτά. Ερχόμαστε για τους λαχανοντολμάδες με το μεταξένιο αυγολέμονο αλλά και για τα σουτζουκάκια, μαλακά και μοσχοβολιστά, το κοκκινιστό μοσχαράκι γάλακτος, την προβατίνα σε βέργα και το ζουμερό, καλοψημένο συκώτι. Τα υλικά έρχονται από τη λαχαναγορά του Ρέντη, το κρασί –σε ασκό– από τη Νεμέα και τον Τύρναβο.
Κατσούλη Ιωάννη 77, Καμίνια, Τ/210-4814438

Κουτρούλης: Γαρδουμπάκια δίπλα στο τζάκι

Κατεβαίνουμε τα σκαλιά και, πριν καν καθίσουμε στο τραπέζι, έχουμε ήδη ταξιδέψει στον χρόνο. Υφαντά, κεντητές κουρτίνες, σεμεδάκια, ταγάρια, πιάτα, πίνακες, παλιές φωτογραφίες, που έχουν μείνει σχεδόν άθικτα από το 1949, που άνοιξε το μαγαζί. Ο Μιχάλης Κουτρούλης το έστησε από το μηδέν. Ο γιος του, Γιώργος, το ανέλαβε τη δεκαετία του ’80 μαζί με τη γυναίκα του, Γιάννα, και του έδωσε πιο καθαρά ταβερνίσιο χαρακτήρα. Εκείνη βρίσκεται στην κουζίνα. Οι λαχανοντολμάδες της είναι ακριβώς αυτό που ζητάμε με τα κρύα: φαγητό που σε χορταίνει και σε ησυχάζει. Η σπεσιαλιτέ, όμως, είναι το φημισμένο –και δικαίως– κοκκινιστό γαρδουμπάκι: γλυκοφάγωτο, με μπόλικο κρεμμύδι και δεμένη σάλτσα, ιδανικό για βουτιές με το ψωμί. Δεν έχει ούτε ταμπέλα το μαγαζί. Και όμως, ακόμη και μεσοβδόμαδα το υπόγειο γεμίζει. Το τζάκι προσθέτει πόντους στη χειμωνιάτικη, νωχελική ατμόσφαιρα. 
Βαρίκα 8, Αμπελόκηποι, Τ/210-6913542

Δίπορτο: Τραχανάς και γιουβέτσι για πρωινό

Υπάρχει ένα κόλπο για να ζήσετε το Δίπορτο όπως ήταν πριν γίνει must στάση σε κάθε foodie λίστα: να πάτε πρωί. Τον χειμώνα ειδικά, το μαγαζί μοιάζει να θυμάται τον παλιό, καλό του εαυτό. Ο κυρ Μήτσος ανοίγει την κουζίνα στις 11, αλλά μπορείτε να περάσετε και νωρίτερα, θα σας φροντίσει. Θα σας βάλει σε τραπέζι, θα στρώσει λαδόκολλα και σε λίγα λεπτά θα έρθει το πιάτο με την αχνιστή ρεβιθάδα, με τον νόστιμο ζωμό και τα γλυκά ρεβίθια. Δίπλα της, πλούσια φασολάδα ή χορτοφαγική πατατόσουπα – σε καμία περίπτωση βελουτέ. Τώρα που το κρύο είναι τσουχτερό, μαγειρεύει τραχανά και γιουβετσάκι. Πέρα από τις σούπες, λαχανικά και ελιές θα έρθουν αυτόματα στο τραπέζι. Το κρασί προτείνεται ευγενικά, αλλά κανείς δεν σας πιέζει. Το πρωί στο Δίπορτο δεν πάμε τόσο για να πιούμε, όσο για να ζεσταθεί το κοκαλάκι μας – περί ορέξεως, βέβαια. Ο κυρ Μήτσος εκείνη την ώρα είναι πιο ήρεμος και πιο κεφάτος. Λίγο αργότερα, όταν μπαίνουν οι πρώτοι τουρίστες, τον βλέπετε να αλλάζει ρόλο και καταλαβαίνετε ότι μόλις ζήσατε το μαγαζί, πριν γίνει σκηνικό, αλλά όσο έχει κανονική ζωή.
Σωκράτους 9 και Θεάτρου, Ομόνοια, Τ/210-3211463

Σπύρος-Αντώνης: Εδώ τα μαγειρευτά θέλουν κράτηση

Κάποια πιάτα εδώ έχουν τη δική τους ιστορία. Τα σαλιγκάρια και τα ντολμαδάκια ήταν και παραμένουν οι «κράχτες», γιατί είναι μπελαλίδικα και δύσκολα τα έβρισκες στο σπίτι. Τον χειμώνα, όμως, αυτό που προτιμά ο κόσμος είναι τα μαγειρευτά, που, αν θέλετε, μπορείτε να τα «κρατήσετε» με ένα τηλεφώνημα: γίδα βραστή, φασολάδα, ψαρόσουπα, σουπιές με σπανάκι. Το μοσχαράκι στιφάδο είναι γλυκόξινο με νόστιμη, μελωμένη σαλτσούλα· ένα τέτοιο πιάτο είναι λόγος να βγεις από το σπίτι ακόμη και μέσα στο κρύο. Και στο τέλος, κρέμα καραμελέ τρεμουλιαστή, «μαμαδίστικη», με τις τέλειες ατέλειές της.
Γαβριηλίδου 24, Άνω Πατήσια, Τ/210-2022358

Μαύρος Γάτος: Ηπειρώτικες πίτες και σπιτικοί λαχανοντολμάδες

Η Βασιλική Κολεζόη και ο σύζυγός της, Γιάννης Μάνθος, διατηρούν την ταυτότητα της κλασικής ελληνικής ταβέρνας: κρέας καλής ποιότητας, ψημένο στα κάρβουνα. Τα αρνιά έρχονται από τη Βόνιτσα, την Παραμυθιά και τη Μυτιλήνη, τα μοσχάρια από τις Σέρρες και τον Όλυμπο. Παραγγέλνουμε το συκώτι σε μπόλια, κομμένο σαν ταλιάτα, που σερβίρεται μόνο με αλάτι, πιπέρι και σκορδόλαδο – τόσο νόστιμο που δεν το ξεχνάς. Η μαμά Παναγιώτα μαγειρεύει τα πιάτα ημέρας· οι λαχανοντολμάδες είναι η σπεσιαλιτέ της και μαζί με τις πίτες της –με ηπειρώτικη καταγωγή και μεγάλη μαεστρία– βάζουν το μενού σε καθαρά χειμωνιάτικη λειτουργία. Η κάβα μετράει 60 ετικέτες από τον ελληνικό και τον διεθνή αμπελώνα.
Πολέμωνος 4, Παγκράτι, Τ/210-7236903

Κατσόγιαννος: Παλιός Πειραιάς και κοτόσουπα 

Ξεκίνησε το 1932 ως γαλακτοπωλείο, έγινε μπακαλοταβέρνα και, με τα χρόνια, κανονική ταβέρνα. Σήμερα, στα χέρια της Ντόρας Σταυρίδου η κουζίνα κρατάει ορισμένες από τις παλιές συνταγές κι έχει προσθέσει καινούργιες, χωρίς να χάνει τον χαρακτήρα της. Ο χώρος παραμένει αυθεντικός: μωσαϊκό στο πάτωμα, παλιές φωτογραφίες, αφίσες άλλων δεκαετιών και ένα ξύλινο ψυγείο του ’30 που λειτουργεί ακόμη. Στον καθρέφτη διακρίνονται τα αρχικά του Γρηγόρη Κατσόγιαννου, του πρώτου ιδιοκτήτη. Κάθε μεσημέρι, από τις κατσαρόλες της Ντόρας βγαίνουν σπιτικά φαγητά φτιαγμένα με φροντίδα: κοτόσουπα καλοχυλωμένη, ζεστή και παρηγορητική, μοσχαράκι κοκκινιστό μαλακό και δεμένο, με σάλτσα που ζητάει ψωμί. Το βράδυ, τη σκυτάλη παίρνουν οι κεφτέδες σε κόκκινη σάλτσα, το σαγανάκι μετσοβόνε και τα κεφτεδάκια με ούζο – τραγανά, νόστιμα, με πατάτες κομμένες στο χέρι. 
Αγίου Παντελεήμονος 15, Δραπετσώνα, Τ/210-4613209

Ραμόνα: Για γίδα βραστή και γιουβαρλάκια στα κρυφά

Κατεβαίνεις σε υπόγειο, αφήνεις πίσω το μικρό δρομάκι της Καλλιθέας και μπαίνεις σε έναν χώρο ζεστό, με χαμηλά φώτα, παλιά βαρέλια και λίγα τραπέζια. Η Ραμόνα είναι το κοινό μυστικό των καλοφαγάδων, από τότε που άνοιξε το 1968. Σήμερα τη συνεχίζουν τα παιδιά του ιδρυτή, η Μαρία και ο Δημήτρης, με την τρίτη γενιά να έχει αναλάβει ήδη κάποια πόστα. Είναι από εκείνα τα κουτούκια που αγαπάμε περισσότερο τον χειμώνα, γιατί τώρα είναι η εποχή που βάζει στη φωτιά τις «κατσαρόλες»: λαχανοντολμάδες αυγολέμονο, γιουβαρλάκια, γίδα βραστή, ψαρόσουπα, αλλά και πιο σπάνια πιάτα, όπως κουνέλι κοκκινιστό και σαλιγκάρια στιφάδο. Στο μενού που φέρνουν μόλις καθίσεις, σημειώνεις και τα υπόλοιπα: φάβα, παντζάρια, χόρτα, κεφτεδάκια, τυρομπουκιές, μπεκρή μεζέ. 
Μίνωος 11-13, Καλλιθέα, Τ/210-9515952

Κουτούκι του Αντώνη: Η χοιρινή τηγανιά, ο πιο ωραίος μεζές του χειμώνα

Στην Παλαιά Κοκκινιά, κοντά στα όρια με τη Νίκαια, χωμένο σε ένα στενάκι πάνω από τη Θηβών, με τα μεγάλα βαρέλια στην είσοδο να αποτελούν το σήμα ότι φτάσαμε στο κουτούκι του Αντώνη. Μπαίνοντας, βρισκόμαστε σε μια μεγάλη σκεπαστή αυλή που ζεσταίνεται με σόμπες-μανιτάρια. Μικρά τραπέζια με μουσαμάδες, μικροαντικείμενα άλλων δεκαετιών, κουτούκι με τα όλα του. Στην εσωτερική σάλα, το μωσαϊκό πρωταγωνιστεί. Τώρα με τα κρύα, το τζάκι ανάβει και γύρω του η βραδιά κυλάει αβίαστα.

Το φαγητό είναι λιτό, αλλά δουλεμένο με καλές πρώτες ύλες. Η χοιρινή τηγανιά, φαγητό της στιγμής και κατεξοχήν χειμωνιάτικος μεζές, έρχεται σωστά ψημένη και ζουμερή. Η φάβα συνοδεύεται από μπόλικο ξερό κρεμμύδι χοντροκομμένο και μαϊντανό, η φέτα είναι βαρελίσια, οι τηγανητές πατάτες φρέσκες. Ανάλογα με την ψαριά της μέρας, βρίσκουμε ψιλόψαρα, γαλέο, μπακαλιάρο και καλαμάρι. Στα κρέατα, μπιφτέκι, χωριάτικο λουκάνικο, μπριζόλα.
Αργυροκάστρου 26, Κοκκινιά, Τ/210-4924338

Πηγή:kathimerini.gr