Κοραλία Ξεπαπαδέα
«Ο πόλεμος, η προσφυγιά και η στέρηση της ελευθερίας δεν ανήκουν μόνο στην ιστορία, δυστυχώς συνεχίζουν να υπάρχουν γύρω μας». Η Ευτυχία Μοσχάκη μιλά στο neolaia.gr για την «Ιλαριοπούλα», τη νέα θεατρική παράσταση που ανεβαίνει στο θέατρο Arroyo κάθε Παρασκευή μέχρι το Πάσχα, φέρνοντας στο προσκήνιο μια συγκλονιστική αληθινή ιστορία από την Κρήτη του 1823: μια γυναίκα που βίωσε την αιχμαλωσία, τον ξεριζωμό και την απώλεια, αλλά δεν έπαψε ποτέ να παλεύει για την ελευθερία της.
Τι σημαίνει ελευθερία σήμερα; Και πόσο μακριά ή πόσο κοντά βρίσκεται τελικά από τις ιστορίες του παρελθόντος;
Η «Ιλαριοπούλα», η νέα θεατρική παράσταση με την ηθοποιό Ευτυχία Μοσχάκη, που ανεβαίνει στο θέατρο Arroyo κάθε Παρασκευή μέχρι το Πάσχα, φέρνει στο προσκήνιο μια συγκλονιστική αληθινή ιστορία από την Κρήτη του 1823: μια γυναίκα που βίωσε την αιχμαλωσία, τον ξεριζωμό και την απώλεια, αλλά δεν έπαψε ποτέ να παλεύει για την ελευθερία της.
Με έναν δυνατό θεατρικό μονόλογο, η Μοσχάκη –απόγονος τέταρτης γενιάς της ηρωίδας– ζωντανεύει μια αφήγηση που ξεπερνά τα στενά όρια της προσωπικής ιστορίας και αγγίζει βαθιά το σήμερα. Σε μια εποχή που ο πόλεμος και η στέρηση της ελευθερίας δεν αποτελούν εμπειρίες του παρελθόντος από τις οποίες ξεμπερδέψαμε, η «Ιλαριοπούλα» αποκτά μια απροσδόκητη επικαιρότητα.
Η ίδια μιλά σήμερα στο neolaia.grγια τη δύναμη αυτής της ιστορίας, τη «συνομιλία» της με το παρελθόν, αλλά και το τι σημαίνει να κουβαλάς στη σκηνή μια αλήθεια που σε αφορά προσωπικά.
Ακολουθεί η συνέντευξη που μας παραχώρησε η Ευτυχία Μοσχάκη
-Η «Ιλαριοπούλα» βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία του 1823. Πότε και πώς ήρθατε πρώτη φορά σε επαφή με αυτή την ιστορία της οικογένειάς σας;
«Η ιστορία της Ιλαριοπούλας ξεκινάει το 1823, όταν πιάνεται σκλάβα σε ηλικία 22 χρονών και φτάνει ως το 1868 που πέθανε. Δεν μπορώ να προσδιορίσω πότε ακριβώς την άκουσα πρώτη φορά διότι μεγάλωσα με αυτήν την ιστορία, καθώς θυμάμαι από πολύ μικρή να ακούω τον πατέρα μου να μας διηγείται, με περηφάνια και συγκίνηση την ιστορία της ηρωίδας αδερφής του προπάππου του, που έσωσε τον τόπο από την καταστροφή, με ανέλπιστο τρόπο».
-Πόσο διαφορετικό είναι να υποδύεστε έναν χαρακτήρα που συνδέεται τόσο προσωπικά με εσάς;
«Είναι πολύ διαφορετικό από οποιονδήποτε άλλο ρόλο έχω ερμηνεύσει, διότι εμπεριέχει ένα παράξενο βίωμα. Σαν να μιλάει μέσα μου το DNA μου, σαν να μιλάνε αρχέγονες καταβολές. Αυτά τα συναισθήματα τα ένοιωθα να ζωντανεύουν μέσα μου από τη στιγμή που καταπιάστηκα να γράφω το έργο, καθώς κάθε φορά που έβρισκα νέα στοιχεία από το ιστορικό αρχείο Κρήτης ένοιωθα μια πρωτόγνωρη χαρά και συγκίνηση. Και ήθελα να δώσω φως στην αλήθεια της».
-Η ιστορία της Ιλαριοπούλας μιλά για αιχμαλωσία, απώλεια αλλά και απίστευτη δύναμη. Τι ήταν αυτό που σας συγκλόνισε περισσότερο όταν την μελετήσατε;
«Αρχικά με συγκλόνισε η ιδέα της αιχμαλωσίας και του σκλαβοπάζαρου! Ότι από μια στιγμή στην άλλη, μια ελεύθερη ψυχή, μια καλοαναθρεμμένη κοπέλα, πιάνεται αιχμάλωτη μαζί με άλλες Κρητικοπούλες και πουλιέται 4 φορές (!) – επειδή ήταν νέα, γερή κι όμορφη – σε μουσουλμανικά παζάρια! Μα στη συνέχεια με εξέπληττε η δύναμη της ψυχή της, σε κάθε δύσκολη κι ανέλπιστη περίσταση!».
-Η Στέλλα Ρουσάκη, η σκηνοθέτις της παράστασης είναι επίσης Κρητικιά. Υπήρξαν στιγμές στις πρόβες όπου νιώσατε ότι η κρητική καταγωγή και των δύο σας έφερε μια βαθύτερη κατανόηση της ιστορίας;
«Όταν έγραψα το έργο και σκεφτόμουν ποιος θα μπορούσε να με σκηνοθετήσει, σκέφτηκα αμέσως τη Στέλλα, με την οποία είχαμε συνεργαστεί ξανά, αλλά με αντίθετους ρόλους. Η Στέλλα είναι μεγαλωμένη στο Ηράκλειο, έχει βαθιές καταβολές Κρητικής παράδοσης και με βοήθησε απίστευτα! Βεβαίως και υπήρχαν στις ατέλειωτες πρόβες μας, πολλά στοιχεία της κρητικής μας καταγωγής που μας έκαναν να μπαίνουμε βαθιά στην αναβίωση και στη δραματουργία της ιστορίας».
-Πιστεύετε ότι ιστορίες όπως αυτή μπορούν να αγγίξουν και ένα νεότερο κοινό που ίσως δεν έχει μεγάλη επαφή με την ιστορία της Επανάστασης;
«Ναι, θεωρώ ότι η ιστορία τους αγγίζει, καθώς η δύναμη του θεατρικού λόγου, η μαγεία του θεάτρου είναι ένας υπέροχος τρόπος να ζήσει κάποιος βιωματικά, μέσα από το συναίσθημα, μια εξαιρετικά σημαντική ιστορική περίοδο, που αφορά το συλλογικό μας ασυνείδητο. Το συμπεραίνω, κρίνοντας, από τις παραστάσεις που κάναμε το περασμένο καλοκαίρι, καθώς έβλεπα νέα παιδιά, εφήβους, φοιτητές να μένουν αποσβολωμένοι σε όλη διάρκεια της παράστασης και μετά να έρχονται βουρκωμένοι και προβληματισμένοι να μου μιλήσουν».
-Στην εποχή των social media και της ταχύτατης πληροφορίας, τι σημαίνει για εσάς να αφηγείστε μια τόσο βαθιά και ανθρώπινη ιστορία πάνω στη σκηνή; Και πόσο δύσκολο είναι για έναν ηθοποιό να κουβαλά μόνος του μια τέτοια ιστορία, ειδικά σε έναν θεατρικό μονόλογο;
«Στην εποχή των social media και της γρήγορης πληροφορίας, το να αφηγείσαι μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία πάνω στη σκηνή έχει για μένα ιδιαίτερη σημασία. Πιστεύω βαθιά στη δύναμη του καλού θεάτρου, μια δύναμη που κουβαλώ μέσα μου σαν παρακαταθήκη. Με γνώμονα αυτή τη δύναμη και τη βαθιά αλήθεια που μπορεί να μεταφέρει η θεατρική πράξη, αισθάνομαι την ανάγκη να εκφραστώ και να μοιραστώ συναισθήματα με το κοινό.
Το θέατρο, και ιδιαίτερα ο θεατρικός μονόλογος, είναι μια πολύ προσωπική και απαιτητική εμπειρία για έναν ηθοποιό. Καλείσαι να κρατήσεις μόνος σου το νήμα της ιστορίας, να κουβαλήσεις τα συναισθήματα, τις σιωπές και τις αλήθειες του χαρακτήρα και να τα μεταδώσεις με ειλικρίνεια. Είναι μια πρόκληση, αλλά ταυτόχρονα και μια βαθιά δημιουργική διαδικασία, γιατί μέσα από αυτήν δημιουργείται μια άμεση και ουσιαστική σύνδεση με τον θεατή».
-Αν έπρεπε να δώσετε έναν λόγο σε έναν νέο άνθρωπο να δει αυτή την παράσταση, ποιος θα ήταν αυτός;
Θα του έλεγα να έρθει για να γνωρίσει μια αληθινή ιστορία που αποδεικνύει πόση δύναμη μπορεί να κρύβει ένας άνθρωπος μέσα του. Η «Ιλαριοπούλα» δεν είναι απλώς μια ιστορία του παρελθόντος· είναι μια ανθρώπινη ιστορία για την απώλεια, την πίστη, τη μητρική αγάπη και την ανάγκη να κρατάμε την ταυτότητά μας ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές. Πιστεύω ότι οι νέοι άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν μέσα της τη σημασία της μνήμης και των ριζών μας, αλλά και να νιώσουν πόσο επίκαιρη παραμένει η δύναμη της ψυχής.
-Σε μια εποχή που σε πολλά μέρη του κόσμου (και, μάλιστα, πιο κοντά από όσο νομίζουμε) οι άνθρωποι βιώνουν ξανά τον πόλεμο και την στέρηση των ελευθεριών τους, πιστεύετε ότι ιστορίες σαν της Ιλαριοπούλας αποκτούν ένα νέο, πιο επίκαιρο νόημα;
«Νομίζω πως ναι. Όταν ακούμε ιστορίες από το παρελθόν, συχνά τις θεωρούμε μακρινές. Όμως η πραγματικότητα μάς υπενθυμίζει ότι ο πόλεμος, η προσφυγιά και η απώλεια της ελευθερίας δεν ανήκουν μόνο στην ιστορία – δυστυχώς συνεχίζουν να υπάρχουν γύρω μας. Η ιστορία της Ιλαριοπούλας μιλά για τον πόνο του ξεριζωμού, για τη δύναμη της πίστης και για την ελπίδα ότι ακόμη και μέσα στις πιο σκοτεινές συνθήκες μπορεί να επιβιώσει η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Ίσως γι’ αυτό σήμερα αυτές οι ιστορίες μας αγγίζουν ακόμη πιο βαθιά και μας θυμίζουν πόσο πολύτιμη είναι η ελευθερία!».
Πηγή:neolaia.gr
About the Author
