Όταν στέκεσαι σε υψόμετρο των 8.848 μέτρων στο Έβερεστ, βρίσκεσαι στη λεγόμενη «Ζώνη του Θανάτου», μια περιοχή που το οξυγόνο είναι πολύ περιορισμένο και ο οργανισμός δεν μπορεί να επιβιώσει για μεγάλο διάστημα χωρίς υποστήριξη. Κάθε δευτερόλεπτο είναι πολύτιμο κι αυτή η συγκυρία σου στερεί την απόλαυση να χαθείς στην επιβλητική θέα που απλώνεται μπροστά σου, μετά από τόσο πολύ κόπο.
Αυτό συνέβαινε και στον Τζιμ Μόρισον που πάντως δεν είχε άπλετο χρόνο για να σπαταλήσει για ακόμα έναν λόγο, εκτός από τον προφανή που αφορούσε το οξυγόνο του. Η αποστολή του δεν είχε ολοκληρωθεί ούτε κατά το ήμισυ.
Για τους περισσότερους ορειβάτες, η κατάκτηση της κορυφής του Έβερεστ αποτελεί το απόλυτο όνειρο. Ο Μόρισον, όμως, είχε θέσει έναν πιο τολμηρό στόχο: να κατέβει με σκι από τη χαράδρα Hornbein Couloir.
Όταν δεν έχεις δικαίωμα για λάθος
Ο ίδιος την είχε χαρακτηρίσει «την καλύτερη διαδρομή για σκι στον πλανήτη». Πρόκειται για ένα στενό πέρασμα μήκους περίπου 1,6 χιλιομέτρων, με κλίση που φτάνει τις 50 μοίρες, το οποίο είναι διαβόητο για τα ασταμάτητα απότομα και παγωμένα τμήματά του. Είναι μια διαδρομή όπου δεν υπάρχει περιθώριο πτώσης, καθώς ακόμη και το παραμικρό λάθος μπορεί να αποβεί μοιραίο.
«Ένιωθα άγχος, φόβο, πίεση. Κρύωνα και ήμουν κουρασμένος. Ταυτόχρονα, όμως, είχα πλήρη επίγνωση όσων συνέβαιναν γύρω μου και ήμουν απόλυτα συγκεντρωμένος στη στιγμή», περιέγραψε μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο CNN.
«Είχα επικεντρωθεί αποκλειστικά σε ό,τι βρισκόταν ακριβώς μπροστά μου. Αυτή ήταν η μοναδική μου ευκαιρία να δώσω τον καλύτερό μου εαυτό σε κάτι για το οποίο προετοιμαζόμουν τόσο καιρό. Ήμουν εκεί και η στιγμή είχε φτάσει. Ένιωθα ότι είχα μπροστά μου μια τεράστια ευκαιρία και ήθελα να την αξιοποιήσω στο έπακρο».
Μια ζωή σημαδεμένη από τραγωδίες
Ο Μόρισον έχει βιώσει περισσότερες τραγωδίες από όσες θα μπορούσε να αντέξει ένας άνθρωπος. Το 2011 έχασε τη σύζυγό του, Κέιτι, καθώς και τα δύο μικρά παιδιά τους, τη Χάνα και τον Γουάιατ, σε αεροπορικό δυστύχημα.
Χρόνια αργότερα, βρήκε ξανά έναν άνθρωπο με τον οποίο μοιραζόταν το ίδιο πάθος για τα βουνά και το σκι. Ήταν η Χιλαρί Νέλσον, κορυφαία ορειβάτισσα και αθλήτρια του ορειβατικού σκι, η οποία είχε πραγματοποιήσει τις πρώτες καταβάσεις από ορισμένες ιδιαίτερα δύσκολες ορεινές διαδρομές, συμμετέχοντας σε περισσότερες από 40 αποστολές σε όλο τον κόσμο.
Το 2018, ο Μόρισον και η Νέλσον έγιναν οι πρώτοι άνθρωποι που κατέβηκαν με σκι από την κορυφή του Λότσε, του τέταρτου ψηλότερου βουνού στον κόσμο, με υψόμετρο 8.516 μέτρα.
Στη συνέχεια έβαλαν έναν ακόμη πιο φιλόδοξο στόχο: να γίνουν οι πρώτοι που θα κατέβαιναν με σκι από τη βόρεια πλευρά του Έβερεστ.
«Η βόρεια πλευρά του Έβερεστ κρύβει, κατά τη γνώμη μου, την καλύτερη διαδρομή για σκι σε ολόκληρο τον πλανήτη. Είναι αυτή η χαράδρα που χωρίζει τη μεγάλη βόρεια πλαγιά του βουνού.
Είναι μια αδιάκοπα απότομη διαδρομή, ευθεία και με μήκος περίπου 2.740 μέτρα. Βρίσκεται σε τεράστιο υψόμετρο και είναι εξαιρετικά δύσκολη», είχε εξηγήσει ο Μόρισον.
«Έγινε κοινός στόχος για εμένα και τη Χιλαρί. Θέλαμε να ανεβούμε και να κάνουμε αυτή την κατάβαση, γιατί αυτό ακριβώς είμαστε. Είμαστε άνθρωποι παθιασμένοι με το ορειβατικό σκι. Αν έπρεπε να εξηγήσω γιατί το κάναμε, θα έλεγα απλώς ότι ήξερα πως μπορούσα να τα καταφέρω».
Η απώλεια της Χιλαρί Νέλσον
Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας τους για το εγχείρημα, η τραγωδία χτύπησε ξανά.
Το 2022, ενώ το ζευγάρι κατέβαινε από το Μανάσλου, το όγδοο ψηλότερο βουνό του κόσμου, με υψόμετρο 8.163 μέτρα, η Νέλσον παρασύρθηκε από μια μικρή χιονοστιβάδα. Δύο ημέρες αργότερα, ο Μόρισον ανέσυρε το σώμα της από το χιόνι.
Ο θάνατός της τον βύθισε σε βαθύ πένθος, ενώ οι αμφιβολίες για το αν θα μπορούσε να συνεχίσει τόσο την προσωπική όσο και την επαγγελματική του ζωή τον κατέκλυσαν.
«Ξανά και ξανά σκεφτόμουν ότι δεν ήξερα αν ήθελα να συνεχίσω ή να κάνω ξανά όλα αυτά. Για πολύ καιρό δεν ήξερα αν θα επέστρεφα ποτέ στα βουνά για να κάνω σκι».
Σταδιακά, όμως, η επαφή του με τη φύση τον βοήθησε να ξαναβρεί τον εαυτό του. Άρχισε να περπατά στην ύπαιθρο μαζί με τον σκύλο του, ανακαλύπτοντας ξανά την ηρεμία που του πρόσφεραν τα χιονισμένα τοπία.
«Άρχισα να βγαίνω έξω με τον σκύλο μου και να κάνουμε μεγάλους περιπάτους. Εκείνος με οδηγούσε όλο και πιο μακριά και εγώ απολάμβανα πραγματικά να βρίσκομαι μόνος σε αυτά τα άγρια, φυσικά τοπία, περπατώντας στο χιόνι. Το Έβερεστ υπήρχε πάντα κάπου στο πίσω μέρος του μυαλού μου».
«Ένα βήμα τη φορά»
Μαζί με τους βραβευμένους με Όσκαρ σκηνοθέτες Τζίμι Τσιν και Ελίζαμπεθ Τσάι Βασαρχέλι, ο Μόρισον άρχισε να οργανώνει μια νέα αποστολή. Στόχος ήταν να ανέβει στην κορυφή του Έβερεστ, να πραγματοποιήσει την κατάβαση με σκι και να καταγράψει ολόκληρο το εγχείρημα σε ένα ντοκιμαντέρ.
«Ήθελα αποφασιστικά να προσπαθήσω να πετύχω αυτόν τον στόχο, να τιμήσω τη μνήμη της, να ολοκληρώσω το εγχείρημα που είχαμε ξεκινήσει μαζί, να γιορτάσω αυτό που ήταν ως άνθρωπος και να κρατήσω ζωντανή την ιστορία της», εξήγησε.
«Είχα πολλές στιγμές αμφιβολίας, όπως όλοι μας στη ζωή. Κάποια στιγμή, όμως, αποφάσισα να σηκωθώ ξανά και να συνεχίσω. Είπα στον εαυτό μου: “Θα προχωρήσω ένα βήμα τη φορά και θα συνεχίσω να προσπαθώ”».
Όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλο εγχείρημα, η πορεία προς την κορυφή του Έβερεστ ήταν γεμάτη εμπόδια και δυσκολίες. Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια και δύο αποτυχημένες προσπάθειες μέχρι να τα καταφέρει.
Όταν τελικά έφτασε στην κορυφή, σκόρπισε εκεί τις στάχτες της Νέλσον.
«Όταν πάτησα στην κορυφή και κοίταξα προς το Νεπάλ, ένιωσα μια απίστευτη ικανοποίηση και υπερηφάνεια για την ομάδα μου, αλλά και για όλους όσοι με βοήθησαν να πραγματοποιήσω αυτόν τον στόχο.
Την ίδια στιγμή, όμως, αντίκρισα τα βουνά στα οποία είχα ανέβει και είχα κάνει σκι μαζί με τη Χιλαρί. Το Μακάλου και το Λότσε βρίσκονταν ακριβώς μπροστά μου. Ήταν δύο κορυφές άνω των 8.000 μέτρων, όπου είχαμε περάσει μαζί μεγάλο μέρος του χρόνου μας. Εκείνη τη στιγμή ένιωσα έντονα την ενέργεια και το πνεύμα της να βρίσκονται μαζί μου».
Η κατάβαση
Η κατάβαση προς την κατασκήνωση στον παγετώνα Ρόνγκμπουκ ήταν εξίσου απαιτητική. Ο Μόρισον έπρεπε να καλύψει μια υψομετρική διαφορά περίπου 3.660 μέτρων μέσα σε τέσσερις ώρες και πέντε λεπτά.
Ήταν απόλυτα συγκεντρωμένος στο να καρφώνει τις άκρες των σκι στο εξαιρετικά απότομο χιόνι, πραγματοποιώντας μικρές και απόλυτα ελεγχόμενες στροφές. Κάθε κίνηση έπρεπε να είναι ακριβής, καθώς από αυτή εξαρτιόταν η επιβίωσή του.
Για χιλιόμετρα, οι μοναδικοί ήχοι που διέκοπταν την απόλυτη σιωπή ήταν το τρίξιμο του παγωμένου χιονιού κάτω από τα σκι του και η βαριά ανάσα του.
«Αν χάσω τον έλεγχο έστω και για μισό δευτερόλεπτο, δεν θα μπορέσω να επανέλθω και θα πέσω μέχρι κάτω», εξηγούσε ο ίδιος στο ντοκιμαντέρ.
Σε ένα τμήμα μήκους περίπου 200 μέτρων, όπου υπήρχε απότομος γυμνός βράχος, αναγκάστηκε να βγάλει τα σκι του και να κατέβει με σχοινί, φορώντας μόνο τις μπότες του σκι, χωρίς ειδικά κραμπόν. Σε ορισμένα σημεία έπρεπε να σκαρφαλώσει πάνω από εκτεθειμένα βραχώδη περάσματα.
Παρά τον διαρκή κίνδυνο του θανάτου, ο ίδιος υποστηρίζει ότι ένιωθε μια απρόσμενη ηρεμία κατά τη διάρκεια της κατάβασης.
«Αν χάσω την πρόσφυση ή γλιστρήσω, απλώς θα χαλαρώσω. Έχω ζήσει μια γεμάτη ζωή», είχε πει.
«Έκλαψα. Ούρλιαξα»
Ύστερα από ώρες απόλυτης συγκέντρωσης και προσπάθειας στα όρια των δυνατοτήτων του, ο Μόρισον κατάφερε τελικά να περάσει τη βαθιά σχισμή του παγετώνα, γνωστή ως bergschrund, που σηματοδοτούσε το τέλος της απότομης πλαγιάς. Από εκεί συνέχισε με τα σκι του μέχρι την κατασκήνωση, όπου η ομάδα του τον περίμενε πανηγυρίζοντας.
«Όταν πέρασα τη σχισμή στο κάτω μέρος και βγήκα με τα σκι μου σε ασφαλές έδαφος, γύρισα και κοίταξα ολόκληρο το βουνό. Μπορούσα να δω μπροστά μου τα 2.740 μέτρα της κατάβασης», είχε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του στο CNN.
«Σκέφτηκα τη Χιλαρί. Έκλαψα. Ούρλιαξα».
«Δεν μπορούσα να καταλάβω πώς στεκόμουν ακόμη όρθιος. Ένιωθα ότι θα καταρρεύσω, γιατί ήταν μια τόσο έντονη συναισθηματική εκτόνωση», πρόσθεσε.
Παρά την επίτευξη ενός τόσο σπουδαίου στόχου, ο Μόρισον εξακολουθεί να κουβαλά μέσα του το βάρος των απωλειών του.
«Έχω καταλάβει ότι δεν αφήνω πίσω μου το τραύμα και το πένθος. Δεν απομακρύνομαι από αυτά. Προχωρώ μπροστά έχοντάς τα μαζί μου. Τα κουβαλάω μέσα μου.
Ακόμη κι όταν είμαι κουρασμένος και θέλω να τα παρατήσω, προσπαθώ να αντλώ δύναμη από την ενέργειά τους και να τους σκέφτομαι. Φαντάζομαι πόσο περήφανοι θα ήταν για μένα αν κατάφερνα να κάνω ακόμη ένα βήμα παραπάνω.
Στην πραγματικότητα, χρησιμοποιώ τη σκέψη των αγαπημένων μου ανθρώπων που έχασα ως δύναμη για να συνεχίσω και να προχωρήσω λίγο πιο μακριά».
Το ντοκιμαντέρ «Everest: The Other Side» προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες και σε IMAX στις ΗΠΑ, ενώ έκανε πρεμιέρα στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 30 Οκτωβρίου. Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα το πότε θα προβληθεί στις ελληνικές αίθουσες.
ethnos.gr
