Μια ξεχωριστή βραδιά για την αρχιτεκτονική κληρονομιά της Ερμούπολης, με τη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων και πλήθους κόσμου από την Αθήνα και τη Σύρο.
Στη κατάμεστη αίθουσα Καυτανζόγλου, στο ιστορικό συγκρότημα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στην Αθήνα, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026 η παρουσίαση του δίγλωσσου επιστημονικού τόμου «Το Δημαρχείο της Ερμούπολης – 150 χρόνια ενός νεοκλασικού τοπόσημου» (The Town Hall of Ermoupolis – 150 Years of a Neoclassical Landmark) εκδόσεων «ΜΕΛΙΣΣΑ».
Η εξαιρετικής αρχιτεκτονικής αίθουσα του Πολυτεχνείου φιλοξένησε πλήθος επισκεπτών, επιστημόνων και φίλων της Ερμούπολης, τόσο από την Αθήνα όσο και από τη Σύρο, αρκετοί από τους οποίους ταξίδεψαν ειδικά για να παρακολουθήσουν την εκδήλωση. Η μεγάλη ανταπόκριση ανέδειξε το ενδιαφέρον που εξακολουθεί να προκαλεί η ιστορία και η μοναδική αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της πρωτεύουσας των Κυκλάδων.
Αμαλία Ανρουλιδάκη, Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων του Υπουργείου Πολιτισμού, Παύλος Χατζηγρηγορίου
Στυλιανός Ζερεφός, Άννη Ραγιά, Χρήστος Ζερεφός
Αλέξης Φυλακτόπουλος Χρήστος Ζερεφός, Στυλιανός Ζερεφός, Γιώργος Πανέτσος, Σπύρος Πολλάλης
Δήμαρχος Σύρου-Ερμούπολης, κ. Αλέξης Αθανασίου, κα. Ζαφειρία Λαυρεντιάδη
Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα συμβολική χρονιά, καθώς το 2026 συμπληρώνονται 200 χρόνια από την ονοματοδοσία της Ερμούπολης και 150 χρόνια από τη θεμελίωση του Δημαρχείου της, ενός από τα σημαντικότερα έργα του Ερνέστου Τσίλλερ και εμβληματικού μνημείου της ελληνικής νεοκλασικής αρχιτεκτονικής.
Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Δήμαρχος Σύρου-Ερμούπολης, Αλέξης Αθανασίου, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία του Δημαρχείου για τη συλλογική ταυτότητα της πόλης, αλλά και στην ευθύνη της σημερινής γενιάς να προστατεύσει και να παραδώσει αυτή την πολύτιμη αρχιτεκτονική κληρονομιά στις επόμενες γενιές.
Ο Στέφανος Πολυζωίδης, Κοσμήτορας της Σχολής Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Notre Dame, και ο Paolo Vitti, καθηγητής Αρχιτεκτονικής και επιστημονικός επιμελητής του τόμου, παρουσίασαν τη σημασία της συνεργασίας του αμερικανικού Πανεπιστημίου με την Ερμούπολη και την επιστημονική προσπάθεια που οδήγησε στην έκδοση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην εκπαιδευτική προσέγγιση του Πανεπιστημίου ως προς τη μεθοδολογία αποτύπωσης μνημείων, την επιμονή χρήσης παραδοσιακών τεχνικών προκειμένου οι νέοι επιστήμονες να κατανοούν τις κατασκευαστικές τεχνικές μέσω βιωματικών εμπειριών και όχι τεχνολογιών που τους απομακρύνουν από το πραγματικό κτίριο.
Ο Μάνος Μπίρης, ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ και διακεκριμένος μελετητής της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, ανέπτυξε την ιστορική και αρχιτεκτονική σημασία του έργου του Ερνέστου Τσίλλερ, τοποθετώντας το Δημαρχείο της Ερμούπολης στο ευρύτερο πλαίσιο της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα. Μέσα από την παρουσίασή του αναδείχθηκε η συμβολή του Τσίλλερ στη διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας της νεότερης Ελλάδας.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η παρέμβαση του Μανόλη Κορρέ, ακαδημαϊκού και ομότιμου καθηγητή του ΕΜΠ, ο οποίος προχώρησε σε αναλυτική παρουσίαση και αξιολόγηση του τόμου. Ο καθηγητής Κορρές επισήμανε την υψηλή ποιότητα της επιστημονικής έρευνας, την πληρότητα της αρχιτεκτονικής τεκμηρίωσης και την ιδιαίτερη φροντίδα με την οποία παρουσιάζεται το υλικό. Η θετική αποτίμηση της έκδοσης από έναν επιστήμονα με τόσο σημαντική προσφορά στη μελέτη και αποκατάσταση ιστορικών μνημείων αποτέλεσε ξεχωριστή στιγμή της βραδιάς και ουσιαστική αναγνώριση της πολυετούς εργασίας των συντελεστών της.
Μια από τις πλέον συγκινητικές στιγμές της εκδήλωσης ήταν η παρουσία και η παρέμβαση του Ιωσήφ Στεφάνου, ομότιμου καθηγητή του ΕΜΠ, που έχει συνδέσει τη μακρόχρονη επιστημονική του διαδρομή με τη μελέτη και την προστασία της φυσιογνωμίας της Ερμούπολης. Ο καθηγητής Στεφάνου μίλησε για τη νέα γενιά επιστημόνων και ερευνητών που συνεχίζει να αγαπά την Ερμούπολη, να μελετά την αρχιτεκτονική της και να εξελίσσει το έργο που ξεκίνησε πριν από πολλές δεκαετίες. Η τοποθέτησή του προσέδωσε μια ιδιαίτερη ανθρώπινη διάσταση στην εκδήλωση, αναδεικνύοντας τη συνέχεια της επιστημονικής γνώσης και τη βαθιά σχέση ανάμεσα στους δασκάλους και τις νεότερες γενιές που συνεχίζουν το έργο τους.
Την παρουσίαση τίμησε επίσης με την παρουσία της και χαιρετισμό, η Δρ Αμαλία Ανδρουλιδάκη, Γενική Διευθύντρια Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων του Υπουργείου Πολιτισμού, η παρουσία της οποίας είχε ιδιαίτερη σημασία για μια εκδήλωση αφιερωμένη στην επιστημονική τεκμηρίωση και προστασία ενός κορυφαίου αρχιτεκτονικού μνημείου.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβε ο Δρ Παύλος Χατζηγρηγορίου, πολιτικός μηχανικός, ερευνητής της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ερμούπολης και ένας από τους συγγραφείς του τόμου. Ο Παύλος Χατζηγρηγορίου συμμετείχε στην επιστημονική έρευνα και την προετοιμασία της έκδοσης, συμβάλλοντας ιδιαίτερα στην ανάδειξη της ιστορικής σημασίας του Δημαρχείου, αλλά και στη μελέτη των κατασκευαστικών χαρακτηριστικών του. Μέσα από τον συντονισμό των παρεμβάσεων ανέδειξε τη σύνδεση της σύγχρονης έρευνας με την πολυετή προσπάθεια προστασίας της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας της Ερμούπολης.
Ο δίγλωσσος τόμος του Πανεπιστημίου Notre Dame, που εκδόθηκε από τον οίκο «Μέλισσα», με τη συνεργασία και υποστήριξη του Ιστορικού Μουσείου Ερμούπολης, της HERMeS και του Δήμου Σύρου-Ερμούπολης, συγκεντρώνει ιστορικά τεκμήρια, αρχειακό υλικό, πρωτότυπα σχέδια του Ερνέστου Τσίλλερ και λεπτομερείς αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις. Αποτελεί αποτέλεσμα συστηματικής επιστημονικής εργασίας και προσφέρει πολύτιμα νέα στοιχεία για την ιστορία, την κατασκευή και την αρχιτεκτονική του Δημαρχείου.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στη γενναιόδωρη προσφορά του Αντώνη Κομνηνού και του Ιδρύματος Αντώνιος Ε. Κομνηνός, που συνέβαλαν καθοριστικά στην πραγματοποίηση της έκδοσης, καθώς και στην κυρία Λαυρεντιάδη, χάρη στην υποστήριξη της οποίας κατέστη δυνατή η δεύτερη εκτύπωση του βιβλίου σε 500 επιπλέον αντίτυπα, διευρύνοντας σημαντικά τη δυνατότητα διάδοσής του.
Η βραδιά στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αποτέλεσε κάτι περισσότερο από μια τυπική παρουσίαση βιβλίου. Ήταν μια συνάντηση διαφορετικών γενεών επιστημόνων, αρχιτεκτόνων, ερευνητών και ανθρώπων που αγαπούν την Ερμούπολη. Μια συνάντηση που ανέδειξε όχι μόνο την αρχιτεκτονική σημασία του Δημαρχείου, αλλά και την αξία της συνέχειας στην επιστημονική έρευνα, της συνεργασίας και της διαρκούς προσπάθειας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Σε μια χρονιά που η Ερμούπολη γιορτάζει τα 200 χρόνια της, η έκδοση αυτή αποτελεί ταυτόχρονα έναν φόρο τιμής στο παρελθόν της και μια σημαντική παρακαταθήκη για το μέλλον. Η μεγάλη συμμετοχή του κοινού και η ουσιαστική συμβολή των διακεκριμένων ομιλητών επιβεβαίωσαν ότι η ιστορία και η αρχιτεκτονική της Ερμούπολης εξακολουθούν να συγκινούν, να εμπνέουν και να αποτελούν αντικείμενο διεθνούς επιστημονικού ενδιαφέροντος.
