Τα διαδικαστικά έχουν μείνει για τη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν όσον αφορά νέο δρομολόγιο των εμπορικών πλοίων που θέλουν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με την Τεχεράνη.
Επισημαίνει ωστόσο αφενός ότι το άνοιγμα της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού, που έχει κλείσει η Τεχεράνη, θα εξαρτηθεί από τις ενέργειες της Ουάσιγκτον, αφετέρου ότι η συμφωνία δεν συνεπάγεται την πλήρη επαναλειτουργία του Ορμούζ.
Πιο αναλυτικά, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε χθες ότι Τεχεράνη και Μουσκάτ βρίσκονται στο τελικό στάδιο των ρυθμίσεων για την από κοινού διαχείριση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και βρίσκεται υπό επεξεργασία κοινή τους δήλωση.
«Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της ρότας που προβλέπεται από τα δυο μέρη εγκρίθηκαν», ανέφερε ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Το Ιράν και το Ομάν διεξάγουν εδώ και αρκετές ημέρες συνομιλίες σχετικά με το σχέδιο διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Μπαγαεΐ δεν αναφέρθηκε σε κάποιον ρόλο της Ουάσιγκτον, πέραν της επισήμανσης ότι το κλείσιμο των στενών οφειλόταν σε επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Οι αμερικανικός παράγοντας
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών «προχωρούν» και θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία «εάν ορισμένα τρίτα μέρη δεν παρεμποδίσουν τη διαδικασία αυτή», ανέφερε επίσης ο Μπαγαεΐ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συνομιλίες με τη Μούσκατ έχουν σχεδόν καταλήξει, αλλά ακόμη κι αν κλειστεί διμερής συμφωνία, αυτό δεν θα σημάνει πως το πέρασμα θα γίνει ακίνδυνο, διότι υπάρχουν ακόμη «παράγοντες» που δεν επιτρέπουν να θεωρηθεί «ασφαλές» από την άλλη πλευρά, αυτή των ΗΠΑ.
Επικαλέστηκε τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο που επιβάλλεται από την Ουάσιγκτον, σε αντίποινα για το κλείσιμο του στενού από την Τεχεράνη, και «άλλες επιθετικές και απειλητικές ενέργειες εναντίον του Ιράν και των συμφερόντων του».
Παράλληλα, η κρατική τηλεόραση του Ιράν υποβάθμισε νωρίτερα τη σημασία του αποτελέσματος των συνομιλιών Τεχεράνης και Μουσκάτ, επικαλούμενη πηγή με γνώση του θέματος, η οποία ανέφερε ότι μια συμφωνία μεταξύ τους δεν σημαίνει απαραίτητα το άμεσο άνοιγμα του στενού. Αυτό θα εξαρτιόταν «από μια αλλαγή στη συμπεριφορά των ΗΠΑ», σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ.
Προσωρινή λύση
Το νέο δρομολόγιο, για το οποίο διεξάγονται διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν, θα είναι προσωρινό, για διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών, δήλωσε, από την πλευρά του, ο Ιρανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, σύμφωνα με το πρακτορείο IRNA.
Όπως είπε, το Ιράν και το Ομάν διαπραγματεύονται τη δημιουργία μιας «προσωρινής διαδρομής», με σημαντικό μέρος της κυκλοφορίας να διέρχεται από τα χωρικά ύδατα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Η συμφωνία αυτή δεν συνεπάγεται την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, τόνισε ότι η επιστροφή των Ηνωμένων Πολιτειών στις δεσμεύσεις τους βάσει του Μνημονίου Συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ αποτελεί προϋπόθεση για την επαναλειτουργία της αρτηρίας, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί.
Κατά τον ίδιο, η συμφωνία για το Ορμούζ πρέπει να συναφθεί αποκλειστικά μεταξύ Ιράν και Ομάν και η Τεχεράνη να μην αναγνωρίσει δικαιώματα σε καμία άλλη χώρα στο πλαίσιο της διαδικασίας.
Νέο μοντέλο
Αναφερόμενος στη συμφωνία που είναι υπό επεξεργασία, δήλωσε ότι πρόκειται για νέο μοντέλο και όχι τη συνέχιση του συστήματος που ίσχυε τα τελευταία 60 χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες συνθήκες, την κατάσταση ασφαλείας γύρω από το Ιράν και τις μελλοντικές ρυθμίσεις που θα διέπουν τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με την προτεινόμενη συμφωνία, όπως είπε, θα κλείσουν η βόρεια διαδρομή κοντά στο ιρανικό νησί Λαράκ και η νότια διαδρομή στα εσωτερικά ύδατα του Ομάν, καθώς επρόκειτο για προσωρινές διαδρομές, και τα πλοία θα χρησιμοποιούν τη νέα διαδρομή, εφόσον η συμφωνία Ιράν και Ομάν εισέλθει στη φάση της υλοποίησης.
Reuters: Η συμφωνία δίνει στο Ιράν τον έλεγχο της εισερχόμενης κυκλοφορίας
Η προτεινόμενη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν προβλέπει, σύμφωνα με το Reuters που επικαλείται πηγές από την περιοχή της Μέσης Ανατολής, ότι η Τεχεράνη θα έχει τον έλεγχο των πλοίων που εισέρχονται στον Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ.
«Η παραχώρηση σχετικά με κάποιας μορφής έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη γίνει», δήλωσε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές του πρακτορείου.
Πού δεν τα βρίσκουν
Κατά το Reuters, υπάρχουν πάντως ακόμα λεπτομέρειες που πρέπει να διευκρινιστούν σχετικά με τον τρόπο ορισμού του «ελέγχου», καθώς οι διαπραγματευτές από τον Κόλπο επιμένουν σε δύο ζητήματα:
- οι χώρες της περιοχής να επιβλέπουν τις επιθεωρήσεις των πλοίων, και
- η καταβολή τυχόν τελών να είναι εθελοντική.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, το Ιράν επιδιώκει την επιβολή τελών ύψους 5% έως 7% επί της αξίας των φορτίων των πλοίων που διέρχονται από το στενό. Το Ομάν συζητά για τέλη της τάξης του 3%, ενώ η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί καθόλου επιβολή τελών.
Κατά την ίδια πηγή, αν και το κείμενο της συμφωνίας που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέοει τον έλεγχο του Ιράν ως προς τα πλοία που κατευθύνονται στον Κόλπο μέσω του στενού, ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας αφορά τον ρόλο που θα διαδραματίσει το Ιράν ως προς τα πλοία που κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Βέβαια, όπως δήλωσε ο Γκαριμπαμπαντί, οι όροι της συμφωνίας αποφασίστηκαν «κατά τέτοιον τρόπο ώστε τα εμπορικά πλοία να διέρχονται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα, τόσο κατά τη διαδρομή εισόδου όσο και κατά τη διαδρομή εξόδου».
naftemporiki.gr
