*Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν στο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακών & Συμπεριφορικών Ψυχοθεραπειών, στη Θεσσαλονίκη (6–8 Νοεμβρίου 2026).
Το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών παρουσιάζει τα πρώτα αποτελέσματα μιας μελέτης για την υποστηριζόμενη θεραπευτική σίτιση, δηλαδή για γεύματα που ο ασθενής τρώει με τη στήριξη εξειδικευμένου κλινικού και, όταν χρειάζεται, με τη συμμετοχή της οικογένειάς του. Σε 40 ασθενείς, ηλικίας 12 έως 57 ετών, τα συμπτώματα της διατροφικής διαταραχής μειώθηκαν σημαντικά μετά από τρεις μήνες.
Η μελέτη είναι μία από τις λίγες διεθνώς και η μοναδική στην Ελλάδα που εξετάζει την υποστηριζόμενη σίτιση στην εξωνοσοκομειακή θεραπεία. Διεθνώς, η υποστήριξη στο γεύμα έχει μελετηθεί κυρίως στη νοσηλεία. Πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση εντόπισε μόνο έξι μελέτες, από τις οποίες μόνο μία αφορούσε εξωτερικούς ασθενείς.
Τι βρήκε η μελέτη
Οι ασθενείς συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια στην έναρξη της θεραπείας και τρεις μήνες αργότερα. Μετά το τρίμηνο:
- Ο περιορισμός της τροφής μειώθηκε κατά 58%. Είναι η συμπεριφορά που στοχεύει άμεσα το θεραπευτικό γεύμα.
- Η συνολική συμπτωματολογία της διατροφικής διαταραχής μειώθηκε κατά 36%. Μειώθηκαν επίσης η ανησυχία για τη διατροφή και η ανησυχία για το βάρος και το σχήμα του σώματος.
- Η ψυχολογική δυσφορία μειώθηκε επίσης. Η μείωση ήταν στατιστικά σημαντική για το άγχος και την κατάθλιψη και οριακή για το στρες.
Τους πρώτους μήνες η υποστηριζόμενη σίτιση, με τις εβδομαδιαίες συνεδρίες των υποστηρικτών, είναι η μόνη θεραπεία που δίνεται στο Κέντρο. Για τον λόγο αυτό οι αλλαγές αφορούν κυρίως το θεραπευτικό γεύμα.
Η Δρ Μαρία Τσιάκα είπε:
«Στις διατροφικές διαταραχές η τροφή είναι δοσολογημένο φάρμακο. Οι ασθενείς θέλουν να γίνουν καλά, αλλά δεν μπορούν να πάρουν μόνοι τους αυτό το φάρμακο. Ο υποσιτισμένος εγκέφαλος δεν λειτουργεί όπως πριν: τα νευρωνικά κυκλώματα που ρυθμίζουν την πείνα, τον φόβο και τις συνήθειες κάνουν το φαγητό να μοιάζει με απειλή και κρατούν τον ασθενή εγκλωβισμένο στη νόσο. Η υποστηριζόμενη θεραπευτική σίτιση με εμπλοκή των υποστηρικτών είναι η συνθήκη που διασφαλίζει ότι ο ασθενής θα λάβει τη δόση του, γεύμα με γεύμα», δηλώνει η Δρ. Μαρία Τσιάκα, ψυχολόγος (PhD, King’s College London), που εφαρμόζει την υποστηριζόμενη σίτιση από το 2012. «Το τραπέζι είναι το πεδίο όπου ο ασθενής έρχεται αντιμέτωπος με τη νόσο. Εκεί συναντά αυτό που φοβάται περισσότερο και, με τη στήριξη της θεραπευτικής ομάδας και των υποστηρικτών του, διαπιστώνει σταδιακά ότι αυτό που φοβάται δεν συμβαίνει. Τα πρώτα μας αποτελέσματα δείχνουν ότι, όταν ο ασθενής είναι κλινικά σταθερός, η θεραπεία αυτή μπορεί να γίνει με ασφάλεια και εκτός νοσοκομείου, με την οικογένεια ενεργά δίπλα του σε κάθε βήμα.»
Για τη μελέτη
Η μελέτη έγινε στο Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών, με έγκριση της Επιτροπής Ηθικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Την υπογράφουν η Δρ. Μαρία Τσιάκα και η Ελένα Διέτη. Συμμετείχαν 40 ασθενείς, 38 γυναίκες και 2 άνδρες, με μέσο όρο ηλικίας τα 22 έτη (εύρος 12 έως 57 ετών). Οι περισσότεροι είχαν νευρική ανορεξία (76,9%)· οι υπόλοιποι είχαν νευρική βουλιμία (15,4%) ή διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας (7,7%).
Η παρέμβαση ακολουθεί το μοντέλο SITMS (Supporter Inclusive Therapeutic Meal Support), που ανέπτυξε η Δρ. Τσιάκα, και περιλαμβάνει διαφορετικά θεραπευτικά πρωτόκολλα:
- Θεραπευτικά γεύματα μίας ώρας, 3 έως 5 φορές την εβδομάδα, με κλινικό στο τραπέζι.
- Δομημένο πλάνο διατροφής με σταδιακή έκθεση τροφών που φοβάται ο ασθενής.
- Ψυχιατρική υποστήριξη
- Συμμετοχή γονέων, συντρόφων ή αδελφών στο γεύμα, ανάλογα με τη δυσκολία, και εβδομαδιαία ατομική συνεδρία για τους ίδιους.
- Εκπαίδευση υποστηρικτών για την σίτιση στο σπίτι
- Συνδυασμός θεραπευτικών προσεγγίσεων και πρωτοκόλλων. Η διεπιστημονική ομάδα συνδυάζει διαφορετικά θεραπευτικά πρωτόκολλα. Με το MANTRA δουλεύει πάνω στις σκέψεις και στους αυστηρούς κανόνες που επιβάλλει η διαταραχή και ενισχύει την απόφαση του ασθενούς να αλλάξει. Με το TBT-S αξιοποιεί τα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά του ασθενούς, όπως το άγχος ή την τελειοθηρία, ώστε να γίνουν σύμμαχοι στη θεραπεία αντί για εμπόδια.
- Παράλληλα, μέσα από σταδιακή έκθεση, ο ασθενής δοκιμάζει τις τροφές που φοβάται, από την πιο εύκολη στην πιο δύσκολη, και διαπιστώνει στην πράξη ότι μπορεί να τις τρώει χωρίς να συμβεί αυτό που φοβάται. Τέλος, ο ασθενής και η οικογένειά του ενημερώνονται ότι η διατροφική διαταραχή έχει βιολογική βάση: ο τρόπος που λειτουργεί ο εγκέφαλος, και η ίδια η ασιτία, κάνουν το φαγητό να μοιάζει απειλητικό. Σταδιακά ο ασθενής αντιλαμβάνεται ότι δεν φταίει εκείνος για ό,τι συμβαίνει και ότι, για να αντιμετωπίσει επαρκώς τη νόσο, χρειάζεται έμπρακτη υποστήριξη από τη θεραπευτική ομάδα και την οικογένειά του.
Τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά. Η μελέτη δεν είχε ομάδα σύγκρισης, και η ομάδα συνεχίζει την ανάλυση για τον ρόλο των οικογενειών και την ποιότητα ζωής των ασθενών.
*Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών. Εξειδικευμένο κέντρο για τη θεραπεία των διατροφικών διαταραχών σε εφήβους και ενήλικες, με εντατικό πρόγραμμα υποστηριζόμενης σίτισης με εμπλοκή της οικογένειας. www.hcfed.gr
*Ινστιτούτο Εκπαίδευσης TBT-S Ελλάδας. Προσφέρει το τετραήμερο εντατικό πρόγραμμα TBT-S (Temperament Based Therapy with Support) για ασθενείς και υποστηρικτές και εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας. www.tbt-sgreece.gr
