του Λεόντιου Πετμεζά
Μια αφιερωματική έκθεση της Ένωσης Καλλιτεχνών και Λογοτεχνών Ηλιούπολης σε συνεργασία με το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Ηλιούπολης, η οποία τιτλοφορείται ΜΝΗΜΕΣ ΣΕ ΚΑΜΒΑ 1940- 1944”, εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026.
Σύμφωνα με την γνωστή πολιτισμολόγο Μαριλένα Φωκά (ΜΑ):’’Τα εκθέματα των αξιόλογων δημιουργών αφορούν σε καταγραφές στιγμών της Ελληνικής πολιτικής ιστορίας με ιδιαίτερη φόρτιση. Όπως αναγράφεται στην πρόσκληση οι δημιουργοί καταγράφουν και αναδεικνύουν εικαστικά τις κορυφαίες στιγμές που “ η ανθρώπινη ψυχή ορθώθηκε απέναντι στο σκοτάδι.Κάθε πίνακας και μια ανοιχτή πληγή, κάθε πινελιά και ένας φόρος τιμής σε εκείνους που αρνήθηκαν να σκύψουν το κεφάλι.” Μεταξύ των δημιουργιών ξεχώρισαν αυτές των Οδυσσέα Άννινου, Δημήτρη Κορδολαίμη, Φωτεινής Παππά, Λεόντιου Πετμεζά, Στέλιου
Μαρούλη, Στράτου Τζώρτζου, κ.α.
Στα εκθέματα συμπεριλαμβάνονται ελαιογραφίες σε καμβά, μεικτές τεχνικές, κολάζ, σκίτσα, κ.α. Οι μορφές που αποτυπώνονται είναι στρατιωτών, της μάνας, της τραγουδίστριας της νίκης Σοφίας Βέμπο, απλών ανθρώπων αλλά και εύγλωττα, άμεσα και διακριτά πολιτισμικά τεκμήρια όπως αποκόμματα εφημερίδων,συνθήματα σε τοίχους που αποδίδουν τον σπαραγμό από τον πόνο του πολέμου , την απώλεια, την δυστυχία, την δυσκολία στην ανθρώπινη επικοινωνία, το καίριο
πλήγμα στον πολιτισμό τα οποία αποτέλεσαν το έναυσμα για το απαράμιλλο θάρρος, την αυτοθυσία για τα ιερά και τα όσια, για την πατρίδα, την σημαία, την οικογένεια, την ελευθερία, όλα τα άυλα και υλικά πολιτισμικά και πνευματικά αγαθά για τα οποία ο κάθε ένας χωριστά και όλοι μαζί σύσσωμοι πολέμησαν. Τα σύμβολα που κυριαρχούν είναι η μορφή της Παναγίας, η Ελληνική σημαία, η στολή του στρατιώτη, γράμματα,σημειώματα, ζωγραφιές, κουβάδες και χρώματα με κυρίαρχο το κόκκινο, τοίχοι, ανάγλυφες επιφάνειες μάρτυρες των κραυγών της αντίστασης, αντικείμενα της καθημερινότητας αλλά και όπλα,
μάσκες και στεφάνια.
Ο λαμπερός ήλιος που συνεισφέρει με την θέρμη του ενισχύοντας το σθένος των στρατιωτών στον αγώνα, η θάλασσα που αγκαλιάζει την πατρίδα και όλη η φύση που στενάζει για τα δεινά του πολέμου αποδίδονται με κίνηση και πλαστικότητα. Μια ψυχρή χρωματική διαχείριση σαν απειλή με την εναπόθεση γκρίζων φωτοσκιάσεων στα σύννεφα του ουρανού έχει έντονη παρουσία στα έργα,λειτουργώντας σαν συλλογικό επαναλαμβανόμενο μοτίβο μιας ιστορικοπολιτικής καταγραφής. Η επικοινωνιακή δύναμη του λόγου των συνθημάτων και η διεισδυτική ένταση των ματιών που καταγγέλλουν
αποτελούν τον πιο αμείλικτο κριτή της ανθρώπινης θηριωδίας του εισβολέα.
Οι τεχνοτροπίες που ανέδειξαν την εικαστική γραφή των καλλιτεχνών είναι ο κυρίως ρεαλισμός, η αφαιρετική τέχνη, η γραφιστική, μεικτές τεχνικές, η χαρακτική και η τυπογραφία, ο φωτορεαλισμός και το φροτάζ.’’Για την έκθεση στην οποία συμμετέχω με βραβευμένο έργο μου που ανήκει στην συλλογή του Μουσείο έχω επισημάνει :” Tα εκθέματα της αντιπροσωπεύουν βαθμιαία και διεξοδικά φάσεις και εκδοχές σε μια πορεία διερεύνησης της ψυχής που συνδέεται άμεσα με την διάθεση της να αποδοθεί ένα συγκεκριμένο περιβάλλον και η απεικόνιση με έντονο διαμέτρημα εξελικτικής πορείας .Προχωρώντας σε αυτή τη γραμμή γραφής και πλεύσης οι δημιουργοί υποβάλουν δυναμικά και εκτεταμένα το όραμα της ελεύθερης διάστασης, την καλλιγραφική γεωμετρική σύνθεση και την ενέργεια της δόνησης κάθε μορίου της ύλης με ρυθμικό δυναμισμό πυκνότητας.
Παράλληλα ο χαρακτήρας των συνθέσεων και των συλλήψεων με ψυχογραφική αντίληψη, λεπτομέρεια
και βαθιά διείσδυση ολοκληρώνεται ως λειτουργία μέσα από την τοποθέτηση του κατάλληλου χρώματος και σχήματος σε αντιστοιχίες καταστάσεων απέναντι στα αισθητικά δεδομένα .Το αντιστασιακό στοιχείο κυριαρχεί στη δημιουργία σε διαφορετικές εκφάνσεις.Άλλοτε δένει με την οντότητα του συμβόλου και άλλοτε γίνεται μέρος μιας περιήγησης που νοηματοδοτεί τα ουσιώδη χαρακτηριστικά της απεραντοσύνης του σύμπαντος .Το μεγαλείο εκφράζεται με μια άλλη σκέψη και προσέγγιση συγκρότησης .
Ο οικείος χώρος αποδίδεται με τμήμα υλικού που υπάρχει στο σύνηθες .Με αέρινο και εκρηκτικό τρόπο, με έμφαση σε καίριους συνδυασμούς οι δημιουργοί διαχειρίζονται ερευνητικά και εποικοδομητικά τη περιοχή του χρωστήρα . Το αιθέριο σπινθιροβόλημα διατρέχει τις παρυφές μιας εσωτερικότητας που διασπά τη φαινομενική απόκλιση και εκθέτει την υπερβατική, μεταφυσική και υπερούσια ουσία. Η έκταση των αναζητήσεων
διευρύνει και αντιπαραθέτει κατακτήσεις με κατευθύνσεις φόρτισης σε καταλυτικούς τύπους. Παρουσιάζει αποκαλυπτικά την εξωτερική οπτική πραγματικότητα μέσα από την ενσωμάτωση του φωτός και τα ποικίλα ερεθίσματα των διατυπώσεων .Με ανεξάντλητη παραστατική υφή σταχυολογούνται εκλεπτυσμένες προεκτάσεις με μελετημένες αντιθέσεις
ανάμεσα στους θερμούς και τους ψυχρούς τόνους που σηματοδοτούν με καθοριστική επίδραση τη βαρύτητα της ζωγραφικής επιφάνειας.Με παρατήρηση και ενισχυμένη φαντασία τονίζεται η περιγραφική διάσταση που αναπαράγεται ενδοσκοπικά .Η προσωπική τεχνική εμπεριέχει με πυκνότητα χροιάς μια ανεξαρτησία.
Η Ένωση Καλλιτεχνών και Λογοτεχνών Ηλιούπολης ευχαριστεί τον Πρόεδρο κ. Βασίλη Βαλασόπουλο και το Δ.Σ. του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης για την παραχώρηση έργων από την μόνιμη συλλογή του για
την πραγμάτωση αυτής της αφιερωματικής έκθεσης, καθώς και τον Πρόεδρο της Ένωσης Καλλιτεχνών Ηλιούπολης Στέλιο Μαρούλη και όλους τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες. Πλήθος κόσμου και εκπρόσωποι της πολιτικής τίμησαν τους διοργανωτές και τους καλλιτέχνες με την παρουσία τους. Η σημασία μιας τέτοιας έκθεσης έχει μεγάλη πολιτιστική και εκπαιδευτική αξία καθώς επιτρέπει την ιστορική πρόσληψη μέσω της οπτικοποίησης πτυχών του νεοελληνικού πολιτισμού και μεταλαμπαδεύει υγιείς και διαχρονικές αξίες. Η έκθεση έχει ελεύθερη είσοδο, θα συνεχιστεί έως και τις 26 Νοεμβρίου 2026 είναι ανοιχτή καθημερινά εκτός Κυριακής και αξίζει τον κόπο να την επισκεφτείτε.
