Με την οικονομία να συνεχίζει να παρουσιάζει δυναμική αλλά και τον πληθωρισμό να επιμένει επιβαρύνοντας συνεχώς τα νοικοκυριά, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πρόκειται κατά την ομιλία του στην 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης-την τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εθνικές εκλογές – να παρουσιάσει ένα πρόγραμμα τετραετίας. Ελεύθεροι επαγγελματίες, τρίτεκνοι, αγρότες, εργαζόμενοι και συνταξιούχοι αναμένεται να είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι των μέτρων που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στην 90η ΔΕΘ
Σύμφωνα με πληροφορίες του insider.gr το πακέτο της ΔΕΘ θα προβλέπει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και θα περιλαμβάνει παροχές για όλους:
• Το μόνιμο επίδομα των 250 ευρώ για συνταξιούχους και ευπαθείς ομάδες αυξάνεται από 30 Νοεμβρίου 2026. Θα προσεγγίζει τα 446 ευρώ, εν είδει μίας επιπλέον «εθνικής σύνταξης» κάθε χρόνο.
• Αναμένεται νέο μόνιμο ειδικό επίδομα, για δημοσίους υπαλλήλους, που ενδεχομένως να δίδεται και αυτό κάθε 30 Νοεμβρίου εν είδει 13ου μισθού.
• Ακόμη, αναμένονται μεγαλύτερες αυξήσεις στον κατώτατο ώστε να φτάσει ή να υπερβεί τα 960 ευρώ το 2027 και τα 1.000 ευρώ το 2028. Στόχος είναι σε δύο χρόνια να μην υπάρχει τριψήφιος μισθός για εργασία πλήρους απασχόλησης.
• Δάνεια και μειώσεις φόρων για τους αγρότες
• Μειώσεις και αλλαγές στα τεκμήρια ελευθέρων επαγγελματιών. Στις αναφορές του πρωθυπουργού αναμένεται να υπάρξει ειδικό κεφάλαιο για τους ιδιοκτήτες ταξί.
• Εξίσωση τρίτεκνων με πολύτεκνους, για επιπλέον παροχές και δικαιώματα σε οικογένειες με τρία παιδιά
• Επιπλέον, αναμένεται δραστική μείωση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις, μειώσεις ασφαλιστικών κρατήσεων, αναπτυξιακά φορολογικά μέτρα για επενδύσεις κλπ.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να προτάξει την επέκταση του εξωδικαστικού μηχανισμού και την υποχρεωτικότητα ρύθμισης για πιστωτές σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ιδίως για ευάλωτους δανειολήπτες αλλά και για μέρος της μεσαίας τάξης. Ήδη τον Σεπτέμβριο ενεργοποιούνται βελτιώσεις που διευρύνουν τις δυνατότητες ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού (με διαχωρισμό και προστασία της κύριας κατοικίας). Ωστόσο δεν αποκλείεται να ανακοινωθούν και άλλες παρεμβάσεις – έκπληξη που θα ανοίξουν το δρόμο σε περισσότερες και πιο ουσιαστικές ρυθμίσεις οφειλών.
Ο ορίζοντας τετραετίας
Όπως έχει γράψει το insider.gr, το πακέτο μέτρων που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός το Σάββατο από την 90η ΔΕΘ θα είναι «δύο ταχυτήτων»: μέτρα άμεσης παρέμβασης έως το τέλος του 2026 και μια ευρύτερη δέσμη μόνιμων μέτρων από το 2027 και για τα επόμενα χρόνια.
Οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ στοχεύουν κυρίως σε αυξήσεις μισθών και μειώσεις φόρων. Δεν θα στοχεύουν όμως μόνο σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες –επαγγελματίες, εργαζόμενους, συνταξιούχους, αγρότες– αλλά επιχειρείται να απαντούν σε πέντε προβλήματα που τέμνουν σχεδόν κάθε ελληνικό νοικοκυριό: ανάπτυξη, εισόδημα από εργασία, κόστος διαβίωσης, στέγαση και ιδιωτικό χρέος.
Το μέρισμα ανάπτυξης, η ακρίβεια και οι άγνωστοι «Χ»
Η διαφορά με φέτος είναι ότι οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού δεν θα έχουν μόνο ετήσιο χαρακτήρα, όπως παραδοσιακά γίνεται, αλλά θα αποτελέσουν την εισαγωγή ενός τετραετούς κυβερνητικού κύκλου που φθάνει μέχρι το 2030-2031.
Οι μακροοικονομικές επιδόσεις δείχνουν ανθεκτικότητα με διατήρηση της ανάπτυξης στο 2%, σταθερή μείωση του δημοσίου χρέος, και υπέρβαση των δημοσιονομικών εσόδων, δημιουργώντας ένα ενθαρρυντικό πλαίσιο για τα επόμενα χρόνια. Αυτό είναι και το νήμα που θα συνδέει τα μέτρα: πώς η ανάπτυξη και η μάχη κατά της φοροδιαφυγής δημιουργούν δημοσιονομικό χώρο, πώς μέρος αυτού επιστρέφει ως αύξηση μισθών και μείωση κρατήσεων, πώς θωρακίζονται οι πιο ευάλωτοι απέναντι στην ακρίβεια, πώς ανοίγει η πόρτα της κατοικίας και πώς περιορίζεται ο κίνδυνος το χρέος προς τράπεζες, funds, Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία να ακυρώνει οποιαδήποτε αύξηση εισοδήματος.
Την ίδια στιγμή όμως η αβεβαιότητα λόγω των γεωπολιτικών συγκρούσεων παραμένει, θέτοντας σε αμφισβήτηση τις εκτιμήσεις για τους επόμενους μήνες αλλά και χρόνια.
Βασικός παράγοντας αστάθειας είναι η συνεχιζόμενη ακρίβεια με το μεγάλο ερώτημα να είναι η πορεία του πληθωρισμού, που εξαρτάται άμεσα και από τις τιμές του πετρελαίου και των υπόλοιπων ενεργειακών προϊόντων. Οι προσωρινές εκτιμήσεις της Eurostat για τον Αύγουστο τοποθέτησε τον ελληνικό εναρμονισμένο πληθωρισμό στο 3,7%, έναντι 3,3% στην Ευρωζώνη. Οι τιμές στην ενέργεια εκτινάχθηκαν κατά 14,3% και αναμένεται συνέχεια με το Brent κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι από περίπου 60 δολάρια και η τιμή του φυσικού αερίου στα 68 ευρώ ανά μεγαβατώρα, περισσότερο από διπλάσια σε σχέση με πέρυσι. Σε κάθε περίπτωση είναι δεδομένο πως ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να ροκανίζει τις αυξήσεις του διαθέσιμου εισοδήματος που μπορεί να προέλθει από τα μέτρα στήριξης. Η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει μέσο ετήσιο πληθωρισμό 3,8% για το 2026, ενώ η Κομισιόν στις εαρινές της προβλέψεις εκτιμούσε τον πληθωρισμό στο 3,7%.
Ο άλλος μεγάλος άγνωστος είναι η πορεία της οικονομίας. Το α’ τρίμηνο είχαμε ανάπτυξη 2% με τις επενδύσεις να αυξάνονται κατά 12,1% κατά βάση λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι πρώτες εκτιμήσεις για το β΄τρίμηνο (Απρίλιος – Ιούνιος) ανακοινώνονται τη Δευτέρα από την ΕΛΣΤΑΤ με τους οικονομολόγους να αναμένουν διατήρηση του ρυθμού κοντά στο 2%. Όμως όλες οι απόψεις συγκλίνουν πως τα στοιχεία του γ΄τριμήνου θα είναι κατά τι χειρότερα, καθώς είχαμε αναζωπύρωση των συγκρούσεων στο Ιράν. Ενισχυτικά λειτουργεί η αύξηση της απασχόλησης που ενισχύει την ιδιωτική κατανάλωση.
Τα λεγόμενα «soft data» (δείκτης οικονομικού κλίματος και υπευθύνων προμηθειών) δείχνουν πως η οικονομία κρατάει άμυνες. Πάντως οι εκτιμήσεις τοποθετούν την ανάπτυξη για το σύνολο του έτους στο 1,8%. Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 1,8% για το 2026 και 1,6% για το 2026, ενώ η ΤτΕ προβλέπει 1,9% το 2026 και το 2027 και 2% το 2028 στο βασικό της σενάριο. Το ΙΟΒΕ βλέπει ανάπτυξη 1,8% φέτος και 2% του χρόνου. Το πιο απαισιόδοξο νούμερο έρχεται από το ΔΝΤ, που τοποθετεί τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη στο 1,5%.
Το μεγάλο στοίχημα των επενδύσεων
Το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ετών είναι βέβαια οι επενδύσεις μετά από το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα επόμενα χρηματοδοτικά σχήματα αν και σημαντικά σε μέγεθος δεν φτάνουν να καλύψουν το κενό.
Ό,τι έρχεται μετά είναι μικρότερο και πιο αργό. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 προβλέπει έργα 23 δισ. ευρώ τα επόμενα πέντε χρόνια και σε αυτό προστίθενται τρία χρηματοδοτικά εργαλεία που τροφοδοτούνται από τα έσοδα του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ και τρέχουν στην περίοδο 2026-2032. Το ελληνικό σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα εγκρίθηκε στις 27 Αυγούστου με 4,8 δισ. ευρώ, τα οποία κατευθύνονται σε 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, σε ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών, σε 280.000 αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες και σε 2.800 κατοικίες κοινωνικής στέγασης. Το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων προβλέπει έργα 2,3 δισ., εκ των οποίων 1,1 δισ. σε ηλεκτρικές διασυνδέσεις Δωδεκανήσων, Κυκλάδων και βορειοανατολικού Αιγαίου και 977 εκατ. σε ΑΠΕ με αποθήκευση. Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού θα φέρει 1,6 δισ. ευρώ. Το συνολικό πακέτο των τριών ξεπερνά τα 8 δισ. ευρώ, φθάνουν δηλαδή το μισό του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανεκτικότητας.
insider.gr
