Άλμα 19 πόντων για τη χώρα μας στην παγκόσμια κατάταξη της Ελυθερίας του Τύπου για το 2024, σύμφωνα με τον Index των των Ρεπόρτερς Χωρίς Σύνορα (RSF). Από την 107η θέση το 2023 βρέθηκε στην 88η αλλά όχι εξαιτίας βελτίωσης της κατάστασης των ΜΜΕ αλλά λόγω της πτώσης άλλων χωρών! Είναι χαρακτηριστικό πως στην έκθεση η Ελλάδα μαζί με την Ουγγαρία και τη Μάλτα αναφέρονται ως τα χειρότερα παραδείγματα για την κατάσταση της δημοσιογραφίας, με έμφαση στη λογοκρισία και την παρεμπόδιση του δημοσιογραφικού έργου. Η Ελλάδα πάντως βρίσκεται στον κατάλογο μετά τη Μάλτα και την Ουγγαρία, θέση που δείχνει πως η κατάσταση παραμένει προβληματική.
Στην έκθεσή τους οι RSF τονίζουν ότι στην Ελλάδα «η ελευθερία του Τύπου έχει υποστεί συστημική κρίση από το 2021. Το σκάνδαλο των υποκλοπών δημοσιογράφων από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) δεν έχει ακόμη ξεκαθαριστεί, όπως συμβαίνει με τη δολοφονία του βετεράνου ρεπόρτερ Γιώργου Καραϊβάζ το 2021. Διαδικασίες SLAPP είναι κοινές και ένας δημοσιογράφος καταδικάστηκε αυθαίρετα για διάδοση ψευδών ειδήσεων το 2023». Η τελευταία φράση αναφέρεται στον καναδό δημοσιογράφο Romain Chauvet που καταδικάστηκε για την παρουσία του στο αεροδρόμιο κατά τη διάρκεια ρεπορτάζ.
Οι επισημάνσεις αυτές δείχνουν πως το πρόβλημα στη χώρα μας είναι πλέον “συστημικό”. Η εμπιστοσύνη των πολιτών στα ΜΜΕ είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια. “Μερικοί μεγάλοι ιδιωτικοί όμιλοι συνυπάρχουν μαζί με εκατοντάδες ειδησεογραφικούς ιστότοπους, γεγονός που συμβάλλει στον μεγάλο κατακερματισμό του τοπίου των μέσων ενημέρωσης. Ομοίως, λίγοι επιχειρηματίες διοικούν τη συντριπτική πλειονότητα των μέσων ενημέρωσης, ενώ εμπλέκονται σε άλλους επιχειρηματικούς τομείς. Μερικοί από αυτούς έχουν στενούς δεσμούς με την πολιτική ελίτ της χώρας. Ως αποτέλεσμα, ο Τύπος είναι πολύ πολωμένος», αναφέρει η έκθεση.
Αναφέρεται ακόμη ότι στην Ελλάδα «ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είναι υπεύθυνος για την επίβλεψη των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τη συντακτική τους ανεξαρτησία. Η ρυθμιστική αρχή ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης (ΕΣΡ), που κατηγορείται ότι είναι αργή και αναποτελεσματική, δεν έχει αναθεωρηθεί σημαντικά ούτε από την τρέχουσα ούτε από την προηγούμενη κυβέρνηση. Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ), την οποία εποπτεύει ο πρωθυπουργός, ενεπλάκη στην παρακολούθηση δημοσιογράφων, πολλοί από τους οποίους βρέθηκαν στο στόχαστρο του spyware Predator».
Ειδικότερα για την ασφάλεια των δημοσιογράφων η Έκθεση αναφέρει: «Η αστυνομία καταφεύγει τακτικά στη βία και σε αυθαίρετες απαγορεύσεις για να εμποδίσει τη δημοσιογραφική κάλυψη των διαδηλώσεων και της προσφυγικής κρίσης στα ελληνικά νησιά. Οι δημοσιογράφοι έχουν πέσει θύματα σωματικών επιθέσεων κατά τη διάρκεια αθλητικών εκδηλώσεων και μπροστά από τα σπίτια τους. Παρά τις συλλήψεις που έγιναν τον Απρίλιο του 2023, η δολοφονία του αστυνομικού ρεπόρτερ Γιώργου Καραϊβάζ, ο οποίος δολοφονήθηκε το μεσημέρι μπροστά στο σπίτι του στην Αθήνα το 2021, δεν έχει ακόμη εξιχνιαστεί. Το περιορισμένο πεδίο δράσης της ομάδας εργασίας που έχει συγκροτηθεί για την προστασία των δημοσιογράφων την εμποδίζει να αντιμετωπίσει τη συστημική κρίση της ελληνικής δημοσιογραφίας».
About the Author
